""""ဟိုပံုးၿမိဳ.ဆိုသည္မွာ..."" "

ဟိုပုန္းျမိဳ ့သည္ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ေတာင္ၾကီးခရိုင္၊ ဟိုပုန္းျမိဳ ့နယ္ ၏ျမိဳ ့ပိုင္ရံုးစိုက္ျမိဳ ့ၿဖစ္သည္။ ၁၉၅၉ ခုနွစ္ ဧျပီလ ၂၄ ရက္ေန့တြင္ ပေဒသရာဇ္ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ားအား အာဏာမစြန့္လြတ္မီက ဟိုပုန္းသည္ျမိဳ ့စားနယ္တစ္နယ္ျဖစ္ခဲ့ရာ ထိုစဉ္ကဟိုပုန္းျမိဳ ့သည္ ဟိုပုန္းျမိဳ ့စား၏ ရံုးစိုက္ျမိဳ ့ ျဖစ္ေလသည္။ ယင္းသည္ ရွမ္းျပည္နယ္၏ျမိဳ ့ေတာ္ ေတာင္ၾကီးမွအေရွ့စူးစူး ၁၂ မိုင္ကြာအရပ္၌တည္ရွိေလသည္။ ဟိုပုန္းဟူေသာ အမည္သည္ ျမိဳ ့နယ္တည္ရွိရာ ေရေျမကိုအစြဲျပဳ၍ ေခၚေဝၚထားျခင္းျဖစ္သည္။ အင္းေလးကန္၏ အေရွ့ဘက္ကမ္းရွိ ေတာင္တန္းနွင့္ပြန္ေခ်ာင္း (နမ့္ပြန္) အေရွ့ဘက္ရွိ လြယ္မယ္ (လြယ္ေမာင္) ေတာင္တန္းတို ့အၾကား အနိမ့္ဆံုးအပိုင္းျဖစ္သည့္ တံတက္ေခ်ုာင္းၾကီးကိုအမွီျပဳ၍ စိမ့္စမ္းေပါမ်ားျပီးလွ်င္ လယ္ယာလုပ္ခင္းေကာင္းမြန္ေသာတံဘက္လွ်ိုၾကီးရွိရာ

Read More

ရွမ္းျပည္နယ္ ထဲ က ေရွးေဟာင္း ေမြေတာ္ ကကၠဴ ဘုရား

ေမြေတာ္ ကကၠဴ ဘုရားသမိုင္း
ေမြေတာ္ ကကၠဴသည္၊ ပအိုပ္းဘာသာစကား ကက္ ကူ၊ ကက္ = စခန္း၊ကင္းစခန္း ႏွင့္ ကူ=နယ္ျခား ျဖစ္သည္၊ ျပန္ေျပာရလွ်င္ နယ္ျခားစခန္းကဘုရားျဖစ္သည္၊
အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ေမြေတာ္ ကကၠဴဘုရားရွိရာ ကကၠဴရြာေနရာသည္
ဆီဆုိင္ေစာ္ဘြားပုိင္နယ္ႏွင့္ ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြားပုိင္နယ္ အစပ္ေဒသတြင္ျဖစ္သည္၊
ထုိနယ္စပ္တြင္ရွိေသာဘုရားဟု ပအို၀္း လုိေခၚၾကရာမွ ကကၠဴဘုရားျဖစ္လာပုံရသည္။
ေမြေတာ္ ကကၠဴဘုရားတည္ထားကုိးကြယ္ျခင္းအစကုိလည္း ျမန္မာ သမုိင္းဆရာအခ်ိဳ႕က ပုဂံေခတ္ အေလာင္းစည္သူမင္း (၁၁၇၄-၁၂၁၁) ေဖါင္ဆုိက္ရာမွ
တည္ထားကုိးကြယ္သည္ဟုဆုိသည္၊ ပအို၀္း မွတ္တမ္းမ်ားအရ နရပတိစည္သူမင္း တည္သည္ သုိ႔မဟုတ္ ျပန္လည္ျပဳျပင္မြမ္းမံသည္ ဟုဆုိ၏၊
ပါးစပ္ေျပာရာဇဝင္မ်ားအရ ေမြေတာ္ ကကၠဴဘုရားသည္ ဗုဒၶဘာသာတြင္ သာသနာျပဳသူရဲေကာင္း မင္းႀကီးျဖစ္ေတာ္မႈေသာ သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီး၏
ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္ ၈၄၀၀၀ အလွဴထဲမွ အလွဴျဖစ္သည္ဟုဆုိ၏၊ ယေန႔တုိင္ ေရတြင္းေဟာင္း၊ ေရကန္ေဟာင္း၊ သိမ္ေနရာေဟာင္း ရွိေသးသည္ဟုဆိုၾကသည္၊
သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီး၏ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေနေသာ ထူးျခားေသာအရာျဖစ္စဥ္ ၆ခု ရွိသည္ဟုဆုိၾက၏၊
၎တုိ႔မွာ ဓါတုေစတီ၊ ပရိေဘာဂေစတီ၊ ေရတြင္းေဟာင္း၊ ေရကန္ေဟာင္း၊ ေက်ာင္းေနရာေဟာင္း၊ သိမ္ေနရာေဟာင္းတုိ႔ျဖစ္သည္။

Read More

ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ား လြမ္း မိုး ႀကီး စိုး ေသာ ေခတ္

ပုဂံေခတ္ ပထမ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ပ်က္သုဥ္းၿပီး ေနာက္ တစ္နယ္ တစ္မင္း တစ္တပ္ တစ္ဗိုလ္ အကြဲ ကြဲ အျပား ျပားၿဖစ္ ကာ နိုင္ငံေရး စီးပြားေရး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကာကြယ္ေရး နွင့္ ယဥ္ေက်းမွဳ တို့ အဖက္ဖက္ တြင္ ဆုတ္ ယုတ္ပ်က္ၿပားေနခဲ့ရသည္။ ယင္း ကာလ ကို ဂ်ီးအီး ဟာဗီနွင့္ ပန္း ေဟာလ္ အစ ရွိသည့္ သမိုင္း ပညာရွင္မ်ား က ရွမ္း လူမ်ိဳး မ်ား လြွမ္း မိုး ႀကီး စိုး ေသာ ေခတ္္ ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သမိုင္းကို ပိုင္းျခား သတ္ မွတ္ ျခင္း ျပဳၾက သည္။

ရွမ္းလူမ်ိဳး မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ အေရွ့ဘက္ ေတာင္ကုန္း ေဒသ မ်ား တစ္၀ိုက္ တြင္ အင္အား တိုးတက္ ႀကီးမား လာ ရံုမွ် မက ျမန္မာ နိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း ေဒသ မ်ား သို့ ထိုးေဖာက္ ၀င္ ေရာက္ကာ ေက်ာက္ ဆည္ လယ္တြင္း နယ္ မ်ား ကို အခိုင္ အမာ အုပ္စီး ထားမိၾကသည္။ ပုဂံျပည္ ၏ စီးပြားေရး အုပ္ခ်ဳပ္ ေရး နွင့္ ကာ ကြယ္ ေရး အင္အား မ်ား ဆုတ္ယုတ္ လ်က္ ပုဂံမင္း ဆက္ ဘုရင္မ်ား ၏ တန္ခိုးအာဏာမ်ား ေလ်ာ့ ပါးစ ျပဳ ေန ေသာ အ ခ်ိန္္ ေလာက္ က ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း ေဒသမ်ား အထူး သျဖင့္ ပုဂံမင္းဆက္ မ်ား က စဥ့္ ကလ်ား ၿဖစ္ သြား သည္နွင့္ တျပိဳက္ နက္ ေက်ာက္ဆည္နယ္ မွ ရွမ္းလူမ်ိဳး မ်ား သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ ၄င္းတို့၏ တန္ခုိး အာဏာ နွင့္ မင္းဆက္ ကို ထူေထာင္ျခင္း ျပဳ ရန္ႀကိုးပမ္း အားထုတ္ၾကသည္။

Read More

ေရြးေကာက္ပြဲ

ဘယ္ေတာ့လုပ္မယ္လို႔ မေၾကျငာေသးတဲ့၊ လာေတာ့မယ္လို႔ ထင္ေနၾကတဲ့၊ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ လႈပ္ရြလႈပ္ရြ ျဖစ္ေနၾကတာ ၾကားေနရလို႔၊ အေဝး တေနရာကေန ဗမာျပည္ရဲ႕ အႏွစ္ (၆ဝ) အတြင္း ေရြးေကာက္ပြဲသမိုင္းေတြ ကို ျပန္ၾကည့္မိပါတယ္။ ကိုယ္တို႔ေျပ ကိုယ္တို႔ရြာမွာ ဘယ္လိုေရြးေကာက္ပြဲ ေတြ လုပ္ခဲ့ပါသလဲ။
လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္ေထာင္စု အစိုး ရဟာ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီးကို ၁၉၅၁ ခုႏွစ္မွာ ျပဳလုပ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ ေရးကို ေၾကျငာၿပီး ၁၈ လအၾကာ၊ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာ က်င္းပဖို႔ပါပဲ။
မက်င္းပႏိုင္ပါဘူး။ လံုျခံဳမႈ အာမခံခ်က္မ႐ွိလို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေ႐ႊ႔ဆိုင္းခဲ့ရတာ (၂) ႏွစ္ၾကာသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လ မွာမွ စတင္ က်င္းပႏိုင္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကာလဟာ (၆) လေလာက္ ၾကာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတာင္ တခ်ဳိ႕မဲဆႏၵနယ္ေတြမွာ မဲမေပး ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။
အဲဒီ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီးမွာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဟာ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီ ထံုးတမ္းစဥ္လာကို ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ အျပဳအမူေတြ အေျမာက္အ ျမား ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္။ လက္နက္ကိုင္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ သတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ မဲခိုးမႈေတြ၊ မဲပံုးပ်က္စီးမႈေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါဘဲ။ “ေရြးေကာက္ပြဲကိုလည္း အႀကိမ္ႀကိမ္ အလီအလီ က်င္းပျခင္း ျပဳခဲ့ရာ၊ မဲဆႏၵ ႏွစ္နယ္၌ ႐ံႈးနိမ့္သြားေသာ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီးတို႔ သည္ ေနာက္အႀကိမ္ က်င္းပေသာ မဲဆႏၵနယ္ မ်ားတြင္ အေရြးခံျခင္းပင္ ျပဳခြင့္ ရ႐ွိခဲ့ၾကေလသည္” လို႔ ဆရာဗန္းေမာ္တင္ေအာင္က “ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သမိုင္း” စာအုပ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
သခင္တင္ဟာ ပထမအသုတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သာယာဝတီခ႐ိုင္က ဝင္ေရြးတာ ႐ံႈးသြားပါတယ္။ ဒုတိယအသုတ္မွာ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က ဝင္ေရြးၿပီး အမတ္ျပန္ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး ၿပီးေတာ့ စပ္ေ႐ႊသိုက္ေနရာမွာ သမၼတအသစ္ေရြးဖို႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကို သမၼတေလာင္းႏွစ္ဦး တင္သြင္း လာပါတယ္။ တဦးက ကိုလိုနီဆန္႔က်င္ေရး ဝံသာႏု ကာလတုန္းက ဂ်ီစီဘီေအ အသင္းႀကီးဥကၠဌႀကီး (ဟိုတုန္းကအေခၚ သမၼတႀကီး) ျဖစ္တဲ့ မြန္အမ်ဳိးသား ဦးခ်စ္လိႈင္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္တဦးက ေတာင္သူလယ္သမားသူပုန္ ကာလတုန္းက သူပုန္ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဆရာစံ ကို ႀကိဳးေပးခဲ့တဲ့၊ နယ္ခ်ဲ႔တို႔အေပၚ အမႈေတာ္ထမ္းေကာင္းလို႔ အဂၤလိပ္က ဆာဘြဲ႔ေပး သူေကာင္းျပဳခံရတဲ့ ဦးဘဦး ျဖစ္တယ္။ ျပည္ ေထာင္စု အစိုးရဟာ ဦးဘဦးကို နာမည္ေရွ႕က “ေဒါက္တာ” ဘြဲ႔ ဆင္ျမန္းၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ခန္႔လိုက္ပါတယ္။
“အလြန္က်ဥ္းေျမာင္းသည့္ ဖဆပလ ဆို႐ွယ္လစ္တို႔သည္ ဦးခ်စ္လိႈင္အား လက္မခံဘဲ၊ မိမိတို႔ ႀကိဳးဆြဲရာကမည့္၊ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မိမိတို႔အား ကူညီခဲ့သည့္ ဆာဘဦးကို ဇြတ္အတင္း တင္ခဲ့ပါသည္…” [ဗိုလ္ခ်ဳပ္အကို ဦးေအာင္သန္း ေရး- ၁၆ ႏွစ္ ႏိုင္ငံေရးအေတြ႔ အႀကံဳ]။
ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္မွာ အရြယ္ေရာက္ၿပီး မဲဆႏၵေပးႏိုင္သူ ၈ သန္း႐ွိရာမွာ (၁) သန္းခြဲေလာက္သာ မဲေပးႏိုင္ခဲ့တာမို႔ ႏွစ္ ဆယ္ရာႏႈန္းေတာင္မျပည့္ပါဘူး။
အာဏာရ ဖဆပလအစိုးရဟာ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒရဲ႕ျပ႒ာန္းခ်က္အရ၊ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္မွာ ဒုတိယအႀကိမ္ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပေပးရျပန္ပါတယ္။ ဒီတႀကိမ္မွာေတာ့ အာဏာရပါတီထဲမွာ အကြဲအျပဲေတြ အေတာ္ျပင္းထန္ေနတာ ေတြ႔ေနရပါၿပီ။ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း နဲ႔ ဦးႏု အျပန္အလွန္ေပးစာ (၁၉၅၆ ခု ဇူလိုင္ ၃ ရက္) ကို ၾကည့္ရင္ သိသာပါတယ္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုနဲ႔ သခင္တင္က တအုပ္စုနဲ႔ ဆို ရွယ္လစ္ပါတီရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးဘေဆြ နဲ႔ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းက တအုပ္စု ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုတင္- ေဆြၿငိမ္း တိုက္ပြဲလို႔ နံမည္တြင္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီတခ်ီ ေရြးေကာက္ပြဲကို အလီလီအလာလာ လုပ္မေနေတာ့ပဲ တခ်ီထဲနဲ႔ အျပတ္လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မဲဆႏၵနယ္ ၁ဝ ခု ကို ေတာ့ လံုျခံဳေရး အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ပိတ္ထားရပါတယ္။ သတ္ျဖတ္မႈေတြကလည္း ေၾကာက္စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ေပၚခဲ့ပါတယ္။
အာဏာရပါတီဟာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ရဲ႔ အတည္ျပဳခ်က္ကိုယူၿပီး ျပည္တြင္းစစ္ အျမစ္ျဖဳတ္ေရး ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လက္နက္တပ္ဆင္ ေပးထားတဲ့ “ျပဴေစာထီး” ဆိုတာကို ေမြးထုတ္ထားပါတယ္။ အဲဒီ ခါးပိုက္ေဆာင္ ျပဴေစာထီးေတြဟာ အတိုက္အခံေတြကို ၫႇင္းဆဲ ႐ံုမ က၊ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြနဲ႔ ရမ္းကားခ်င္တိုင္း ရမ္းကားလာပါတယ္။ ႐ွမ္းျပည္နယ္မွာ ပအို႔ဝ္အမတ္ ဦးေအာင္သာ သတ္မႈ၊ မင္းလွ ေလးေလာင္းၿပိဳင္၊ ၿမိတ္ မပို သတ္မႈတို႔ဟာ နာမည္ေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီ ဒုတိယအႀကိမ္ ေရြးေကာက္ပြဲက ပထမအႀကိမ္ထက္ ၂ ဆနီးပါး တိုးတက္ မဲေပးတာ ေတြ႔ရတယ္။
အာဏာရပါတီတြင္းတိုက္ပြဲဟာ ႏုတင္-ေဆြၿငိမ္း ဆိုၿပီး ေျပာင္ကြဲသြားပါတယ္။ သန္႔႐ွင္းဖဆပလ နဲ႔ တည္ျမဲဖဆပလ လို႔ ျဖစ္သြားပါ တယ္။ စစ္တပ္တြင္းက တည္ျမဲဖဆပလကို လိုလားတဲ့ အင္အားစုေတြဟာ ဦးႏုအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီး အာဏာသိမ္းဖို႔ ၾကံစီလာပါတယ္။ ၁၉၅၈ စက္တင္ဘာ ၂၈ ေလာက္တြင္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းမယ္လို႔ ေကာလာဟလေတြ ထြက္လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စက္တင္ ဘာ ၂၆ မွာေတာ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုဟာ သူနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း တို႔ အျပန္အလွန္ေပးစာႏွစ္ေစာင္ကို ေရဒီယိုကေန ထုတ္ျပန္ေၾကညာ လိုက္ပါတယ္။ ေပးစာဆိုလိုရင္းက သူက ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးက ထြက္ေပးၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူး ယူဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာသိမ္းေတာ့မယ့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းကို အကင္းပါးတဲ့ ဦးႏုက သူ႔သေဘာနဲ႔သူ လႊဲေပးေလဟန္ တိုင္းျပည္ကို ေၾကျငာလိုက္ပါ တယ္။
တည္ျမဲဖဆပလက စစ္တပ္ကို အာဏာလႊဲျခင္းအား ေထာက္ခံ႐ံုမက သူကပင္ စစ္တပ္ကို အာဏာသိမ္းခိုင္းသေယာင္ သတင္းလႊင့္ ၾကပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အကို ဦးေအာင္သန္းကေတာ့ “ထိုသို႔ သတင္းလႊင့္မႈေၾကာင့္ (ဝါ) ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း၏ စကားလံုးမ်ားအတိုင္း ေရးရ လွ်င္ စစ္တပ္အတြက္ အငွားတရားခံ လိုက္ခဲ့မႈေၾကာင့္ …..” လို႔ ၁၆ ႏွစ္ႏိုင္ငံေရး အေတြ႔အႀကံဳ စာအုပ္ထဲ ေရးထားပါေၾကာင္း။
[ကိုးကားစာအုပ္မ်ား။
၁။ ဗန္းေမာင္တင္ေအာင္- ကိုလိုနီေခတ္ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္း
၂။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အကို ဦးေအာင္သန္း- ၁၆ႏွစ္ ႏိုင္ငံေရးအေတြ႔အႀကံဳ။
၃။ ႏုတင္ ႏွင့္ ေဆြၿငိမ္း ဘယ္သူမွန္သလဲ။]

Read More

ပအို၀္းေနာက္ခံသမုိင္း

ဆင္းသက္လာပံု
ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏုိင္ငံသည္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေပါင္းစံုျဖင့္ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ထားေသာႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံျဖစ္၏။ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းေနထုိင္ၾကေသာတုိင္းရင္းသားမ်ား၏ မူလေဒသရင္းကားတရုတ္အေနာက္ပိုင္းမြန္ဂိုကုန္းျမင့္ေဒသျဖစ္ေလသည္။ မြန္ဂိုကုန္း ျမင့္ေဒသတြင္အေနၾကာလာေသာအခါ လူဦးေရတျဖည္းျဖည္းတုိးလာၿပီးေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာေဒသမ်ားကိုရွာေဖြ၍ ေျပာင္းေရႊ႕ၾကျပန္၏။ ထုိသုိ႕ေျပာင္းေရႊ႕ေနထုိင္ၾကရာ သံလြင္ျမစ္ေၾကာင္း၊ မဲေခါင္ျမစ္ေၾကာင္း၊ ျဗဟၼပုတၱရျမစ္ေၾကာင္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းသို႕ေရာက္ ရွိလာခဲ့ပါသည္။
ျမန္မာျပည္တြင္းသုိ႕ အုပ္စုသံုးစုကြဲ၍၀င္ေရာက္လာၾက၏။ ယင္းအုပ္စုသံုးစုမွာ

Read More

ပအို၀္းေနာက္ခံသမုိင္း1

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းသို႕၀င္ေရာက္လာျခင္း

            ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းသုိ႕ ၀င္ေရာက္လာၾကသည့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအနက္ မြန္လူမ်ဳိးသည္ ေရွးအက်ဆံုးျဖစ္ဖြယ္ရာရွိသည္။ မြန္တုိ႕သည္ တရုတ္ျပည္အေနာက္ပိုင္းရွိ ကုန္းျပင္ျမင့္မ်ားမွ ေတာင္ဘက္သို႕ဆင္းသက္လာၾကၿပီးလွ်င္ ဧရာ၀တီျမစ္၀၊ စစ္ေတာင္းျမစ္၀၊ သံလြင္ျမစ္၀၊ မဲနန္ျမစ္၀၊ မဲေခါင္ျမစ္၀အရပ္ေဒသတုိ႕၌ ၿမိဳ႕ရြာတည္ေထာင္ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္။ မြန္လူမ်ဳိးတုိ႕၏ ေရွးအက်ဆံုးၿမိဳ႕ေတာ္မွာ သု၀ဏၰဘုမၼိသထံုျဖစ္၏။ ပဲခူး၊ ဟံသာ၀တီတုိ႕မွာ သထံုျပည္မွသြားေရာက္၍ေနာက္မွတည္ေထာင္ေသာၿမိဳ႕ျဖစ္ေလသည္။

            ဦးဘသန္း၏ ေက်ာင္းသံုးျမန္မာရာဇ၀င္၊ စာမ်က္ႏွာ ၂၃ တြင္ “ ဆာဂၽြန္ဂ်ာဒင္းအလုိမွာ မြန္လူမ်ဳိးတုိ႕ၿမိဳ႕ျပတည္ေထာင္ရန္အတြက္ ရွိႏွင့္ၿပီးျဖစ္ေသာေတာင္သူလူမ်ဳိးတုိ႕ကိုႏွင္ထုတ္ရသည္ဟုဆုိသည္။ သထံုၿမိဳ႕ကား ယခုအခါေတာင္သူလူမ်ဳိးတုိ႕၏ အခ်က္အခ်ာေဒသျဖစ္ သည္။ သထံုရာဇ၀င္တြင္ သထံု၌ေတာင္သူပအူလူမ်ဳိးမင္းမ်ားစုိးစံေၾကာင္းဆုိသည္။ ေတာင္သူလူမ်ဳိးတုိ႕သည္ ေရွးကပုဂံနယ္၊ ယခုပခုကၠဴအ ပါ နယ္တြင္လည္းရွိၾကသည္။ ဟုေရးသားေဖာ္ျပထားသည္ကိုေတြ႕ရသည္။ ထုိ႕ေၾကာင္ ဆာဂၽြန္ဂ်ာဒင္း၏အယူအဆကိုလက္ခံလွ်င္ ေတာင္သူေခၚ ပအုိ၀္းလူမ်ဳိးတုိ႕သည္ မြန္တုိ႕ထက္ေစာ၍၀င္ေရာက္လာၾကသည္ဟူ၍ယူဆဖြယ္ရာျဖစ္ေလသည္။

Read More

ပအို၀္းေနာက္ခံသမုိင္း

ပအုိ၀္းႏွင့္ မြန္

            သု၀ဏၰဘူမိေဒသတြင္ ပအုိ၀္းတုိင္းရင္းသားတုိ႕သည္ မြန္တုိင္းရင္းသားတုိ႕ႏွင့္နီးကပ္စြာဆက္ဆံေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္ဟုဆုိႏုိင္သည္။ ဦးဘသန္း၏ ေက်ာင္းသံုးျမန္မာရာဇ၀င္တြင္ “ ဆာဂၽြန္ဂ်ာဒင္း၏အလိုအရ မြန္လူမ်ဳိးတုိ႕ၿမိဳ႕ျပတည္ေထာင္ရန္အတြက္ ရွိႏွင့္ၿပီး ေတာင္သူလူမ်ဳိး တုိ႕ကိုႏွင္ထုတ္ရသည္ ” ဟုေဖာ္ျပထားသည္။

            ပအုိ၀္းဘာသာျဖင့္ေရးသားထားသည့္ ပင္စံုေတာရဆရာေတာ္၏ “ သု၀ဏၰပကာသနီက်မ္း ” စာအုပ္တြင္ မႏုဟာမင္းသည္ အရမည မင္း၏ သားေတာ္ျဖစ္၏။ အရမညမင္း၏ ခမည္းေတာ္မွာ မြန္လူမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး မယ္ေတာ္မွာ ပအုိ၀္းလူမ်ဳိးျဖစ္သည္ဟု ” ေရးသားေဖာ္ျပထားေပ သည္။

            အထက္ပါအေၾကာင္းအရာမ်ားကိုေထာက္လွ်င္ ပအုိ၀္းတုိင္းရင္းသားႏွင့္ မြန္တုိင္းရင္းသားတုိ႕သည္ ေအာက္ျမန္မာျပည္တြင္ ခ်စ္ခင္ ရင္းႏွီးစြာ ေရာယွက္ေနထုိင္ခဲ့ၾကေၾကာင္းထင္ရွားေပသည္။ ယေန႕တုိင္ေအာင္ပင္ ပအုိ၀္းတုိင္းရင္းသားတုိ႕သည္မြန္လူမ်ဳိးတုိ႕ႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္ေဒသမ်ားတြင္ အခ်င္းခ်င္းရင္းႏွီးခ်စ္ၾကည္စြာ ဆက္ဆံေနထုိင္လ်က္ရွိၾကေပသည္။

            အခ်ဳိ႕သက္ႀကီးရြယ္အုိ ပအုိ၀္းတုိင္းရင္းသားမ်ားက ေတာင္သားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ပအုိ၀္းတုိင္းရင္းသားအႏြယ္ဟုယူဆေျပာဆုိၾက ေသာ္လည္း၊ ေတာင္သားတုိ႕သည္ ပ်ဴအႏြယ္ဟုယူဆျခင္း၊ ပအုိ၀္းတုိ႕ႏွင့္ ဘာသာစကားတူညီမႈမရွိျခင္းတုိ႕ေၾကာင့္ ေတာင္သားလူမ်ဳိးသည္ သီးျခားလူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ေပလိမ့္မည္။

Read More

ေတာင္ၾကီးျမိဳ့ရဲ့ ေနာက္ခံသမိုင္း

ရွမ္းျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေသာ ေတာင္ႀကီၤးၿမိဳ႕သည္ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္
အထက္ (၄၇၁၂) ေပ ျမင့္ေသာ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ရွမ္းရိုးမ ေတာင္ေပၚတြင္
တည္ရွိပါသည္။ျမန္မာ သဣရာဇ္ (၁၂၀၀)ခန္႔က ေနာင္တြင္ ေတာင္ႀကီးဟု သမုတ္မည့္
ေနရာ၌ ပအုိ၀့္ရြာေလး တစ္ရြာ ရွိခဲ့သည္။ ထုိရြာ၏ အမည္မွာ ``ဒံုေတာင္တီ´´
ဟု အမည္ ရသည္။ ေတာင္တီကို ရွမ္းအမည္ျဖင့္ ``တြမ္တီး´´ ဟုေခၚသည္။

Read More

ပအို၀္းအမ်ဳိးသား(ပ်ဴ)၏ သမိုင္း အဆက္

အပိုင္း(၁)

အခန္း(၁)

          သက္ရွိကမၻာ
                           ကမၻာေျမရဲ႔ျစဖ္စဥ္အရ တစတစ္ႏွစ္သက္ရွီျဖစ္ေပၚ လာၿပီး ေနာက္ဆံုး အဆင့္မွာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ အမိကမၻာေျမရဲ႔ သယံဇာတေတြကို မွီ၀ဲစား သံုးၾကတယ္။ လူရိုင္းဘ၀ကစၿပီး လူဟာပတ္၀န္း က်င္ကို အသံုးခ်လာၾကတယ္။ လူ႔ယဥ္ေက်း မႈ သံုးရပ္ဟာ အာရွမွာ တစ္ခ်ိန္ထဲ တစ္ၿပိဳင္ထဲ လိုျဖစ္ေပၚလာတယ္။ ႏိုင္းျမစ္၀ွမ္း၊ ယူဖေရ တီျမစ္း၀ွမ္းတို႔မွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာသံုးခု ကေန ျဖန္႔ၿပီးလူသားမ်ဳိးႏြယ္သံုးခုျဖစ္လာတယ္။ အသားအေရျဖဴတဲ့   ေကာ့ေကးရွန္္းအမ်ဳိး အႏြယ္၊  အသား၀ါတဲ့ မြန္ရိုလိြဳက္အႏြယ္ႏွင့္ အသားမဲ့တဲ့ နီဂရိုးအႏြယ္တို႔ပဲ ျဖစ္တယ္။
          ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈႏွစ္မ်ားၾကာလာတဲ့အခါ မူလမိသားစုကေလးကေန မိသားစုအုပ္ ႀကီးအျဖစ္ ေရာက္ရွိလာတယ္။ မိသားစုႏြယ္တစ္ခုႏွစ္ တစ္ခုဟာ လြမ္းမိုးမႈေတြ ျဖစ္လာ တယ္။ အားႀကီးသူေတြက အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြျဖစ္လာၿပီး အားနည္းသူေတြက ေက်း ကၽြန္ေတြျဖစ္လာတယ္။ လူဦးေရ တိုးပြားမ်ားျပားလာေတာ့ ေနရာတိုးခ်ဲ႔လာၾကတယ္။ လူမိသားစု အႏြယ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ လူ႔အုပ္စုအဖဲြ႔ႀကီးတို႔ဟာ တစ္ေနရာကေန အျခားတစ္ ေနရာကို ၀င္ေရာက္သြားလာၾကၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့ ေရၾကည္ရာျမတ္ႏုရာ အရပ္ေတြမွာ အျခားေဒသႀကီး တစ္ခုသို႔ ကူးေျပာင္းေရာက္ရွိသြားလာၾကၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့ ေရၾကည္ရာ ျမတ္ႏုရာ အရပ္ ေတြမွာာ ေနရာခ်ၾကတယ္။ အလယ္ပိုင္း မြန္ဂိုလီးယား(သို႔မဟုတ္) အာရွမွ ရုရွားေတြက ေရွးလူႀကီးမ်ားအဆိုအရ မြန္ဂိုးလီးယား၊ ေတာင္ဘက္က အူဂရို႔ေအာ္တီးယား နယ္မွာ ေနၾကတဲ့ တူေရနီးယန္းမိသားစု အႏြယ္မွ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွစ္မ ခုႏွစ္ေဖၚ မိသားစုအုပ္စုဆိုတာရွီတယ္။ ဒီညီအစ္ကို ေမာင္ႏွစ္ေတြရဲ႔ အမည္မ်ားကေတာ့ ပူ၊ ေတာ့၊ ဂ်န္၊ မိယာအို၊ ေငါ၀္ကား၊ ကီစီႏွင့္ ကင္းတို႔ပဲျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ေရွး ကရင္လူႀကီးမ်ားအဆိုအရ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္မွာ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမ ခုႏွစ္ေဖာ္ျဖစ္တဲ့ ေနာ္ေဘာကေလ၊ ေနာ္ပအို၊   ေနာ္ပဒယ္၊ ေစာပကူး၊ ေစာေမာေနဘြား၊ ေစာေ၀ေ၀ါႏွင့္ ေစာခ်ိတ္တို႔ရဲ႔ပံုျပင္ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္တူညီလ်က္ရွိတယ္။ ကရင္လူမ်ဳိးေတြရဲ႔ လူမႈေနထိုင္ရာအရပ္ဟာလဲ အာရွအလယ္ ပိုင္း အူဂရိုေအာ္တီယား နယ္ကပဲျဖစ္တယ္။ ကရင္ရဲ႔ ကိုယ္ကာယအသြင္အျပင္ေတြဟာ တူးေရးနီးယန္းမိသားစုႏြယ္ႏွင့္ မြန္ဂိုးလီးယားႏြယ္ေတြနဲ႔တူေနပါတယ္။ အဲဒါကို ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဂၽြန္ဟက္ကေနးႏွင့္ ပါေမာကၡဒီလာကူအိုပဲရီတို႔က ေထာက္ခံၾကရာမွာ တူေရး နီးယန္းမိသားစုႏြယ္ေတြဟာ တစ္ခါက အာရွအလယ္ပိုင္းမွာေနခဲ့ၾကတယ္လို႔လဲ ျဖစ္ပါတယ္။
          မစၥတာေပၚတာစမစ္ႏွင့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးဂၽြန္စမစ္တို႔ႏွစ္ဦးစလံုးက ကရင္လူမ်ဳိးႏြယ္ေတြ ဟာ တခါက တိဘက္ကေန ယခုယူနန္နယ္အစိတ္အပိုင္းျဖစ္တဲ့ ဇီခၽြန္ႏွင့္ ေကြေခ်ာင္နယ္တို႔ သို႔ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၾကတယ္လို႔အျပတ္ေျပာဆိုၾကတယ္။ ဒီပညာရွင္ ေက်ာင္းေတာ္ သားႀကီး  ေတြအားလံုးရဲ႔ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကေတာ့ ကရင္လူမ်ဳိးေတြဟာ အာရွအလယ္ပိုင္း ကေန တရုတ္ျပည္အေနာက္ေတာင္ဘက္ကို ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၾကတယ္ဆိုတာ ၿဂိဳညႊန္ျပလ်က္ ရွိပါတယ္။ ကရင္ေတြသာမက အျခားလူမ်ဳိးႏြယ္ေတြဟာလည္း တိဘက္ကိုျဖတ္ၿပီး တရုတ္ ျပည္ထဲ၀င္ေရာက္ခဲ့ၾကတာခ်ည္းပဲျဖစ္တယ္။ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ဗယက္နမ္၊ ထိုင္းႏွင့္ မြန္ခမာတို႔လည္း ဒီအတိုင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။
          ကရင္လူမ်ဳိးေတြ ပထမဆံုး၀င္ေရာက္လာတာဟာ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ(၁၁၂၃ က ၁၁၃၄)ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ တရုတ္ျပည္ကို ႏိုင္ထက္စီးနင္း မတရားတဲ့ (Ghau Hsin) ဂြါရွင္မင္းစိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ေနခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမင္းဟာ သူ႔တိုင္းျပည္နီးနားက လူမ်ဳိးစုေတြအေပၚမွာ အမ်ဳိးမ်ဳိးခ်ဳပ္ခ်ယ္ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြထုတ္ၿပီး သူ႔ရဲ႔အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ မွာ တရုတ္လူမ်ဳိးတစ္ခုတည္းအျဖစ္ေရာက္ရွိေအာင္ျပဳလုပ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကရင္ႏွင့္ မ်ားစြာ ေသာလူမ်ဳိးစုေတြဟာ သူတို႔ရဲ႔ ေနရာတက်ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ေနရာက ထြက္ခြာလာၿပီး နယ္ပယ္သစ္ေတြထဲကို ၀င္ေရာက္လာၾကရတယ္။ တံုကင္၊ ထိုင္းလင္းႏွင့္ ဗမာျပည္ေတြဘက္သို႔ ျဖန္႔ၿပီး ေရာက္ရွိၾကတယ္။ ကရင္လူမ်ဳိးႏြယ္စုေတြဟာ အုပ္စုႀကီး(၃)စု ဖဲြ႔ၿပီး (၃)ႏွစ္ၾကာ၊ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ(1120 မွ 1125) ထိ သူတို႔ရဲ႔ ပင္ရင္းေနရာ ၿမိဳ႔ရြာအိုးအိမ္ ေတြကို စြန္႔ခြာၿပီး အၿပီးအပိုင္ထြက္လာၾကရတာဟာ သူတို႔လူဦးေရ က်ယ္ျပန္႔လာမွာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈရွိတဲ့ တရုတ္လူမ်ဳိးစုေတြေၾကာင့္ပဲျဖစ္တယ္။
          ပထမကရင္လူမ်ဳိးေတြ မဲေခါင္ျမစ္၀ွမ္းေတာင္ၾကားေတြက ၀င္ေရာက္လာၿပီး သူတို႔ေနရာ အသစ္အျဖစ္ ေနရာခ်မယ္လို႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚကို ေရာက္လာ ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏွစ္အနည္းငယ္ၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္ အလြန္ႀကီးမားတဲ့ ထိုင္းလူမ်ဳိးေတြက ဒီေနရာကိုပဲ ေျပာင္းေရႊ၀င္ေရာင္လာလို႔ ကရင္ေတြကို အစာေပါမ်ားတဲံ့ ေနရာသစ္ကိုရွာဖို႔ ပိုၿပီးေတာ့ ေတာင္ဘက္က်တဲ့ ေနရာကို ပဲ ေျပာင္းေရြ႔ေစခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ပင္လယ္ ဘက္ကို ေရာက္ေတာ့ အေနာက္ဘက္ကိုလွည့္ၿပီး မိနမ္ျမစ္ႏွင့္ နန္ပိုင္ျမစ္ေတြတစ္ေလ်ာက္ ေရာက္သြားေစရျပန္တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ သူတို႔ရဲ႔ ေနာရာမွာ ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္ေနထိုင္ၾကၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာ ထိုင္းေတြက သူတို႔ကို ဇင္းမယ္အျပင္ဘက္ေရာက္ေအာင္ ေမာင္းထုတ္ၾကတယ္။
          ဒုတိယ ကရင္အစုေတြ၀င္လာတာက ေရႊလီျမစ္အတိုင္း အေနာက္ေတာင္ဘက္က်က် ကိုေရာက္လာတယ္။ ဒီမွာ သူတို႔သင့္ေတာ္မည့္ေနရာကို ရွာေဖြၾကျပန္တယ္။ ေနရာရွာဖို႔ ေရာက္လာေတာ့ တိုင္း(ရွမ္း)ေတြက သူတို႔ထက္အရင္ေရာင္ ၿပီး၊ ေနရာခ်ထားၿပီးသားျဖစ္ေနတယ္။ ရွမ္းေတြနဲ႔ စစ္မျဖစ္လို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကိုသာလိုလား တာေၾကာင့္ ကရင္ေတြဟာ ေတာင္ဘက္ကိုပိုက်တဲ့ ေနရာကို ေျပာင္း ေရြ႔ရျပန္တယ္။ ဒီေနရာဟာ ေစ၀ါျမစ္(ဧရာ၀တီျမစ္)ပဲျဖစ္တယ္။ ပိုၿပီးေတာင္ဘက္က်တဲ့ ေနရာကို သူတို႔ေရြးၿပီး ေစ၀ါေ၀(ေစ၀ါၿမိဳ႔)လို႔အမည္ေပးတယ္။ ေနာက္ႏွစ္အေတာ္ၾကာေတာ့ ဒီေနရာေတြကို ရွမ္းေတြက “ တေဂါင္”လို႔ေခၚတယ္။ အဓိပါယ္က ရွမ္းေတြက ကရင္ေတြရဲ႔ ေၾကးနဲ႔လုပ္တဲ့ဖားစည္ကို ကုန္ကူးၿပီးပို႔ေဆာင္ေပးရာ ကုန္ကူးၿပီးပို႔ေဆာင္ေပးရာ ကူးတို႔ဆိပ္ျဖစ္တယ္။
          ဒီေနရာမွာ ကရင္ႏွင့္ ရွမ္းတို႔ဟာ တဖက္တခ်က္စီမွာ ႏွစ္ေပါင္း(172)ေလာက္ ညီညြတ္စည္းလံုးစြာ ေနခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ ဒီေနရာကို နီဂရိုးအႏြယ္ေတြက အသစ္တစ္ဖန္၀င္ေရာက္လာၾကတယ္။ အိႏိၵယက ဗရမာေတြလည္း အလံုးအရင္းႏွင့္ ၀င္ေရာက္လာၾကတယ္။ အသစ္၀င္ေရာက္လာသူေတြရဲ႔ ဘုရင္ကေတာ့ အဘိရာဇာပဲျဖစ္တယ္။ သူတို႔ႏွင့္ အတူ ဟိႏၵဴျမစ္၀ွမ္းယဥ္ေက်းမႈလည္း ယူေဆာင္လာတယ္။ ဒါဟာ တရုတ္ယဥ္ေက်းမႈကို အေလ့အထျဖစ္ေနတဲ့ ကရင္ေတြနဲ႔ တစ္ဘာသာစီလိုျဖစ္တယ္။
          အသစ္ခ်ဥ္းနင္း၀င္ေရာင္လာသူေတြဟာ ၾကမ္းတမ္းၿပီး ရန္စက်ဴးေက်ာ္တတ္သူေတြ၊ မာန္မာနေထာင္လႊားၿပီး ႏိုင္ထက္စီးနင္းႏွိပ္စက္တတ္သူေတြျဖစ္တယ္။ ေရွးဦးစြာ ေရာက္ရွိေနထိုင္ သူေတြအေပၚ ဒီလိုျပဳမူဆက္ဆံၾကေတာ့ ကရင္လူမ်ဳိးစုမ်ားဟာ မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ၾကရတယ္။  ကရင္ဟာ သဘာသအားျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကို လိုလားတဲ့ သီးခံတတ္ၾကသူေတြျဖစ္ၾကတယ္။ အိႏိၵယက အသစ္၀င္ေရာက္လာတဲ့လူေတြရဲ႔ အျပဳအမူကို ၾကာရွည္သီးမခံႏိုင္ၾကေတာ့လို႔ သူတို႔ႏွင့္ ေ၀းရာမွာ ေနဖို႔ဆံုးျဖတ္ၾကတယ္။ ကရင္ေတြဟာ ေတာင္ဘက္ကို ေရႊ႔ေျပာင္းသြားၾကၿပီး တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေနာက္ဆံုးမွာ စိ၀ါ(ဧရာ၀တီ)ျမစ္၀ကို ေရာက္သြားၾကတယ္။

လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးရဲ႔ ေရွးအတိတ္ျဖစ္ရပ္ဟာ အေရးႀကီးဆံုးျဖစ္တယ္။ အတိတ္ဟာ ပစၥဳပန္ကို   ပိုမိုလြယ္ကူစြာ နားလည္ႏိုင္ေစသည္သာမက အနာဂါတ္မွာ ဘာျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာကို စာဖတ္  သူအား ႀကိဳတင္မွန္းဆႏိုင္ရ်္ ျဖစ္တယ္။
          ရာဇ၀င္(သမိုင္း)ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးရဲ႔ အတိတ္ကျဖစ္ရပ္ေတြကို   ေျပာျပတဲ့ သတင္းစကားေတြကို သိုေလွာင္ထားရာဘဲျဖစ္တယ္။ ေရွးကလူမ်ားရဲ႔ စြန္႔စားမႈမ်ား   လူတို႔တိုင္းျပည္ႏွင့္ ဘုရင္မ်ား၊ သူတို႔ရဲ႔ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ ဆံုးရံႈးမႈမ်ား၊ သူတို႔ခရီးသြားလာျခင္းႏွင့္     ေနရာတက်ေနထိုင္ျခင္းမွာ သူတို႔တိုးတက္မႈႏွင့္ အတိတ္က ဒုကၡဆင္းရဲခံရမႈမ်ားကို ရာဇ၀င္မွာ
ေရးသားေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အားလံုးထဲမွာေတာ့ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးရဲ႔ထူးျခားေကာင္းျမတ္တဲ့ သူတို႔ရဲ႔ဘ၀မွာ သစၥာရွိမႈ၊ ယံုၾကည္အားထားမႈေတြကို ရာဇ၀င္ကပံုေဖၚထားတာဘဲျဖစ္တယ္။  ယခု ပအို၀္းလူမ်ဳိးရဲ႔အေၾကာင္း၊ သူတို႔ရဲ႔လြတ္လပ္မႈ၊ ႏိုင္ငံေရးရပိုင္ခြင့္အတြက္ ႀကိဳမ္းပမ္းမႈ၊ သူတို႔ရဲ႔ လူမႈေရးလံုၿခံဳမႈ၊ စီးပြားေရးေကာင္မြန္တည္ၿငိမ္မႈအတြက္ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြကို လတ္တေလသိရွိရတဲ့သတင္းအခ်က္ေတြအရ တင္ျပပါမယ္။
          လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးဟာ အျခားလူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးရဲ႔ ၀ါးမ်ဳိစုတ္ယူျခင္းကို ခံရတဲ့အျဖစ္မွာ ဒီစစ္ရံႈးနိမ့္ခံရတဲ့ လူမ်ဳိးရဲ႔အေရးႀကီးတာေတြ၊ တန္ဘိုးရွိတာေတြဟာ ယုတ္ညံ့ေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္းခံရၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာ လံုး၀မမွတ္မိႏိုင္ေအာင္ နစ္ၿမွပ္ေပ်ာက္ကြယ္သြားရတယ္။ စစ္ေအာင္ႏိုင္သူသူေတြက သူတို႔နဲ႔သင့္ေလ်ာက္ေအာင္ တကယ့္ရာဇ၀င္ျဖစ္ရပ္မွန္ကို ဂရုမျပဳပဲ ဖယ္ထားၿပီး ရာဇ၀င္အသစ္ကို ျပန္ေရးၾကတယ္။ ဗမာျပည္မွာ ေရွးအက်ဆံုးေနထိုင္ခဲ့သူေတြလို သိၾကတာက ျပဴ(ပြာအိုႏွင့္ ပအို)၊ ကမ္းယန္(ကယား)၊ ဆက္ သို႔မဟုတ္ သက္(စေကာ)တို႔ဘဲျဖစ္တယ္။ ဒီလူမ်ဳိးေတြဟာ ကရင္လူမ်ဳိးုအႏြယ္၀င္ေတြအျဖစ္ တည္ရွိေနပါလွ်က္ ဘာေၾကာင့္ ဒီလူမ်ဳိးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ တဲ့ ေရးသားထားေသာရာဇ၀င္ ဘယ္လိုမွ ေရးထားတာ မရွိရတာလဲဆိုတဲ့ အေမးျပႆနာကို ရွင္းလင္းေဖၚျပဖို႔ ဗမာရာဇ၀င္ေရးဆရာမ်ား အေပၚတာ၀န္ရွိပါတယ္။
          ျမန္မာရာဇ၀င္ကို ဘယ္အရင္းအျမစ္ကမွ တည္ေဆာက္ထားတာမဟုတ္ဘူး။ တကယ္ေတာ့ တိုင္းျပည္ထူေထာင္ရာမွာ အားလံုးပါ၀င္ကူညီ ေဆာင္ရြက္ၾကတာျဖစ္တယ္။ ဒီလိုဆိုမယ့္အစား တာ၀န္မဲ့ျပဳတတ္တဲ့ ျမန္မာရာဇ၀င္ဆရာတို႔က သူတို႔ဟာယဥ္ေက်းမႈျဖစ္လာျခင္းရဲ႔ အရင္းမူလျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ မူလတိုင္းရင္းသား ေတြထဲမွာ မယံုၾကည္မႈ၊ မုန္းတီးမႈမ်ဳိးေစ့ကို ခ်ထားၾကတယ္။ ဒီေန႔စဥ္းလဲေဖါက္ျပန္တဲ့ ဗမာတို႔က လြန္ခဲ့တဲ့အတိတ္က ေနထိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ မူလလူမ်ဳိးေတြဆိုတာ မ်ားလြန္းပါတယ္လို႔ အရွက္ကင္းမဲ့စြာဆိုလာၾကျပန္တယ္။
          စၾကာ၀ဠာတည္ၿပီး တစတစ္လူသားရယ္လို႔ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းႏွင့္ အတူ၊ ႏွစ္ေပါင္းသန္းႏွင့္ ခ်ီေသာ ဗမာရာဇ၀င္ စတင္လာတယ္လို႔ ေဖေမာင္တင္ရဲ႔ မွန္နန္းရာဇ၀င္မွာဆိုတယ္။ ေကာင္းကင္ျဗဟၼာႀကိးေတြ အလိုက်လို႔ ကမၻာေျမေပၚ ဆက္လက္လာၾကတယ္။ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ သူတို႔ရဲ႔ ကိုယ္ေရာင္ကိုယ္၀ါေတြ ေပ်ာက္ၿပီး လူသားအသြင္ျဖစ္လာတယ္။ သက်(သာတီ၀င္)လို႔ေခၚတယ္။ ႏွစ္ကာလရွည္လာေတာ့ “ မဟာသမတ” ေခၚတဲ့မင္းဘဲျဖစ္တယ္။ အႏွစ္တစ္ေထာင္ အုပ္ခ်ဳပ္တယ္။ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ဘီစီ(443)မွာ ပြင့္ေတာ္မူတဲ့ သိဒၵတၳေဂါတမရဲ႔ ေရွးအဆက္အႏြယ္ေတြဟာ မဟာသမတ ကစတယ္။ ဗုဒၵရဲ႔ သာသနာဟာ အာရွတိုက္တစ္ေလွ်ာက္ျပန္႔ပြားလာတယ္။ “ ဗမာျပည္” ထိုစဥ္က တရုတ္လူမ်ဳိးေတြရဲ႔အေခၚ ပိုင္ယာအိုတိုင္းျပည္ ကိုလည္းသာသနာေရာက္လာတယ္။
          ဗမာေတြက သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ျဗဟၼာႀကီးေတြက ဆင္းသက္လာတယ္လို႔ဆိုတယ္။ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ဘီစီ(860)ေလာက္က ဗမာျပည္ထဲကို ၀င္ေရာက္လာၾကၿပီး သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ “ ဗရမာ”ရယ္လို႔ အမည္ခံၾကတယ္။ ၿဗိတိသွ်တို႔ သိမ္းပိုက္လိုက္တဲ့အခါ သူတို႔က ေရွးအိႏိယလူမ်ဳိးေတြ သိၾကတဲ့ ဆြန္ပရာတ (အထက္ဗမာျပည္)ႏွင့္ ရာမညေဒသ(ေအာက္ဗမာျပည္)တို႔ကို ၿဗိတိသွ်တို႔ သိမ္းပိုက္လိုက္တဲ့အခါ သူတို႔က ဒီႏွစ္ခုကို ေပါင္းစပ္ၿပီး တိုင္းျပည္ကို ဗမာျပည္၊ လူမ်ဳိးကို ဗမာရယ္လို႔ အသံုးျဖစ္လာတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ဗမာလို႔ေခၚတဲ့ အသံုးအႏႈန္းဟာ ခရစ္ႏွစ္ 1886 ခုကစၿပီး ျဖစ္လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခရစ္ႏွစ္ 1886 ခုမတိုင္မီက “တိဘက္တိုဘားမင္း” ေတြရွိေနသလား၊ မရွိဘူးလားဆိုတာေတာ့ ေမးစရာျပႆနာပါပဲ။။
          မဟာရာဇ၀င္ဟာ လိမၼာပါနပ္စြာေရးထားတာပဲျဖစ္တယ္လို႔ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး မက္မဟြန္းေရးတဲ့ “ ေရႊကၽြန္းစြယ္မွ ကရင္မ်ား ” ဆိုတဲ့စာအုပ္မွာ မွတ္ခ်က္ခ်ခဲ့တယ္။ ေရွးဦး ေနထုိင္လာခဲ့သူေတြကို မေဖၚျပပဲ ျမွဳပ္ခ်န္ထားခဲ့တယ္။ သူတို႔ဟာ ဘယ္ကလာတယ္၊ ဘယ္တုန္းကလာတယ္၊ ဘာေၾကာင့္ဘယ္လို႔လာရတယ္ဆိုတာ ရာဇ၀င္က စာဖတ္သူမ်ားကို လမ္းလဲႊျပခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရာဇ၀င္တန္ဖိုးမရွိဘူး။
          မစၥတာဂ်ီအီးဟာေဖးကလည္း သူရဲ႔ “ ဗမာရာဇ၀င္ ” ဆိုတဲ့ စာအုပ္မွာ အခ်က္က်က်ေဖၚျပခဲ့တယ္။ ဗမာေတြရဲ႔ မူလရင္းျမစ္ကို မွန္ကန္စြာေဖၚညႊန္ျပခဲ့တာက ေရွးအက်ဆံုးေနထိုင္လာခဲ့သူေတြဟာ ျပဳ၊ ကမ္းကံ၊ သက္တို႔ဘဲျဖစ္တယ္လို႔ ယခုျမန္မာျပည္ရယ္လို႔ သိေနၾကတဲ့ တိုင္းျပည္ကို အဓိကအားျဖစ္ တသီးတျခားကဲြျပားေသာ လူလအရင္းအျဖစ္ႏွစ္ခုကလာတဲံ လူမ်ဴိးစုမ်ဳိးႏြယ္မ်ားက ႀကီးပြားထြန္းကားလာေအာင္ လုပ္တာျဖစ္တယ္။ တစ္ခုက ဟိႏၵဴျမစ္၀ွမ္းယဥ္ေက်းမႈကလာတာျဖစ္ၿပီး၊ အျခားတစ္ခုက တရုတ္ယဥ္ေက်းမႈႀကီး သံုးရပ္က ေရာက္လာတယ္။ ပအို၀္းလူမ်ဳိးစုေတြဟာ ေဂါတမဗုဒၵရဲ႔ သင္ၾကားမႈေတြကို ခံယူရရွိၾကတယ္။ ေနာက္ခရစ္ႏွစ္ (၇)ရာစုႏွစ္မွာ ပါးရွင္းကုန္သည္ေတြက အစၥလာမ္ဘာသာကို ယူေဆာင္လာတာက ခရစ္ႏွစ္19 ရာစုမွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာပဲျဖစ္တယ္။ ခရစ္ယာန္ကလူေတြကို ေခတ္သစ္ပညာေရးကို သင္ၾကားေပးၿပီး ဒီမိုကေရစီႏွင့္ က်ယ္ျပန္႔တဲံ လူဘ၀အေတြးအျမင္ေတြကို သြတ္သြင္းေပးၾကတယ္။
          ဒီေန႔ စစ္အာဏာရွင္ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာေတာ့ ဒီဘာသာႀကီးသံုးခုဟာ နဲနဲဘဲထိ ေတြ႔မႈရွိေတာ့တယ္။ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္က သီးျခားဘာသာအယူ၀ါဒတစ္ခု ျဖစ္လာၿပီး လူတန္းစားတစ္ခုအျဖစ္ လႊမ္းမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ကာ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေနၿပီျဖစ္တယ္။ ဘာသာေရးလႈပ္ရွားမႈေတြကိုေတာ့ တျဖည္းျဖည္း ပရိယာယ္ေတြနဲ႔ဟန္႔တားေႏွာက္ယွက္လာၿပီး ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ဖန္တီးျပဳလုပ္ေနပံုရတယ္။
          ဒီပအို၀္းရာဇ၀င္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေဖၚျပခ်က္ကို ဒ႑ာရီပံုျပင္ေတြ၊ ရိုးရာစိတ္ကူးယဥ္ပံုျပင္ ေတြအေပၚမွာ အေျခမခံပါဘူး။ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြဟာ ပညာရွိရဟန္းမ်ား အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္ေသာ စာေပပညာရွင္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးႏွီးေႏွာရာမွ အေျခခံပါတယ္။ ဂ်ပန္မ်ားသိမ္းပိုက္ထားစဥ္က ေရႊရြက္၊ ေငြရြက္၊ ဆင္စြယ္ႏွင့္ ေၾကးေမာင္းေတြအေပၚမွာ ေရးသားထားတဲ့အေထာက္အထားေတြကို စုေဆာင္းၿပီး ဖြက္ထားခဲ့တယ္။ ဒီစာေတြအားလံုးဟာ ေရွးေဟာင္းပအို၀္းဘာသာစာ၊ အမ်ားအားျဖင့္ “ ျပဴ ”စာလို႔သိၾကတဲ့စာပဲ ျဖစ္တယ္။ ကံမေကာင္းတာက ဂ်ပန္ကင္ေပတိုင္ေတြက  ဒီလိုစုေဆာင္းထားတာေတြကို သိသြားၿပီး လုယူဖ်က္ဆီးပစ္လိုက္ၾကတယ္။ ဒါေတြဟာ ပအို၀္းတိုင္းျပည္ကို အေနာ္ရထာမင္းဖ်က္ဆီးတဲ့ ေန႔ကစၿပီး စုေဆာင္းခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသားရတနာေတြပဲျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အႏွစ္တစ္ေထာင္နီးပါး ၾကာျမွင့္ၿပီးျဖစ္တဲ့ ေၾကးေမာင္းအနည္းငယ္ေတာ့ က်န္ရစ္ခဲ့တယ္။ ဒီေမာင္းေတြဟာ ပအို၀္းဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာရွိၿပိး ေရႊျပားႏွင့္ ကပ္ၿပီး အတိတ္ရာဇ၀င္ေတြကို ေရးသားထားပါတယ္။
          လြတ္လပ္တဲ့ လူအဖဲြ႔အစည္းတစ္ခုရဲ႔ ခက္ခဲတဲ့ဘ၀ခရီးကို ပအို၀္းေတြသိရွိလာခဲ့တယ္။ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းမႈႏွင့္ က်ဴးေက်ာ္သူေတြကို ခုခံတိုက္ခိုက္ရတဲ့ စိတ္ဓါတ္စြမ္းအားကို ရရွိခဲ့တာဟာ စစ္ပဲြကာလေတြမွာ စည္းကမ္းရွိမႈႏွင့္ ရွည္လ်ားေသာ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ရပ္ေတြကို နာက်ည္းစြာခံစားသိရွိလာၾကရလို႔ပဲျဖစ္တယ္။ ပအို၀္းေတြဟာ သူတို႔ရဲ႔ “ အမ်ဳိးသား မေပ်ာက္ မကြယ္ တည္ရွိေနႏိုင္ဖို႔ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈအေပၚမွာသာ မွီတည္ေနတယ္။ ႏိုင္ငံျခားအစိုးရတစ္ခုရဲ႔ အာမခံခ်က္၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးမႈအေပၚမွာ မွီတည္ျခင္း မရွိဘူး”  ဆိုတာကို သူတို႔ အမွန္တကယ္ သိရွိနားလည္ထားၾကပါတယ္။
ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္အတြက္ တိုက္ေနတဲ့လူမ်ဳိးဟာ သူတို႔ရဲ႔ ရည္မွန္းခ်က္ကို မေရာက္မခ်င္း ဘယ္ေတာ့မွ ႏွစ္သိမ့္ေက်နပ္ေနမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပအို၀္းေတြဟာ သူတို႔ၿငိမ္းခ်မ္းစြာေနထိုင္ႏိုင္မည့္ နယ္ေျမတစ္ခုကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ တိုက္ပဲြ၀င္ေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။


မွတ္ခ်က္။      ။    
                     1။    ျမန္မာမင္းမ်ား၏ မွန္းနန္းရာဇ၀င္
                            ေရးသူ    -     ေဖေမာင္တင္  1923
                      2။    ေရႊကၽြန္းဆြယ္မွ ကရင္မ်ား
                              ေရးသူ -     ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး မက္မဟြန္
                       3။    ျမန္မာရာဇ၀င္
                              ေရးသူ    -     မစၥတာအက္စ္ဒဗလ်ဴေကာက္

Read More

ဗဟုသုတ သမိုင္းစာအုပ္မ်ား

ၿမတ္ဗုဒၶပြင့္ေတာ္မူရာ မဇၥ်ိမေဒသ

ၿမန္မာတို႔၏ ကိုးကြယ္မႈ ႏွင့္ ကိုယ္က်င့္တရား

 

ၿမန္မာ ဗုဒၶဘာသာ တစ္ေယာက္၏ဘ၀

 

ဗိုလ္တစ္ေထာင္ေစတီ၏ သမိုင္း

 

ေပါင္းတည္ သမိုင္း

 

ေၿမာက္ဦးၿမိဳ႕ သမိုင္းအေၾကာင္း

 

ေက်ာက္တန္းေရလယ္ဘုရားသမိုင္း 

 

က်ိဳက္ကမာစိန္ေစတီေတာ္သမိုင္း

 

က်ိဳကၡမီ ေရလယ္ဘုရားသမိုင္း

 

စစ္ကိုင္းေတာင္ သမိုင္း

 

ေတာင္ငူ သမိုင္း

Read More

ကံအေၾကာင္းမလွခဲ့တဲ့ ေစာမြန္လွ

AD- 1044-1077 ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၄၀၆-၄၃၉) ပုဂံမင္း ၅၅-ဆက္တြင္၊ ပထမ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ တည္ေထာင္ေသာ အေနာ္ရထာမင္း နန္းတက္ ေလသည္။ ထုိအေနာ္ရထာ မင္းလက္ထက္တြင္ လူစြမ္းေကာင္း မ်ား ေပၚေပါက္ ခဲ့သည္။ ပထမ ၄-ဦးမွာ က်န္စစ္သား၊ ငေထြရူး၊ ငလုံးလက္ဖယ္၊ ေညာင္ဦးဖီး တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္ ငေထြရူး- ျမင္းမူအရပ္သား ထန္းတက္သမားျဖစ္သည္။
ထန္းပင္ အပင္ တေထါင္ကုိ တက္ခါဆင္း ခါလွီးသည္မွာ တနံနက္အခ်ိန္မွီ ၿပီးေသာသူ ျဖစ္သည္ဆုိပါသည္။

ငလုံးလက္ဖယ္- ပုပၸါးအရပ္သား၊ ႏြားအရွဥ္း သံုးဆယ္ကုိ ထြန္၌တပ္၍ ထြန္ေရးမွန္ေအာင္၊ တက္ခ်ည္ ဆင္းခ်ည္၊ အႏွံ႔ထြန္ ႏုိင္ေသာသူ ဟုဆုိပါသည္။

ေညာင္ဦးဖီး- ေညာင္ဦးအရပ္သား ေညာင္ဦးကမ္းပါးက ေျပးဆင္း၍ ဧရာ၀တီ တဖက္ကမ္းသုိ႔ လက္ပစ္ကူးသည္၊ ေနာက္ဖက္ကမ္းသုိ႔ ေရာက္ေသာ္ ေျခမေထာက္ခဲ့ဘဲ ျပန္၍ ကူးလာႏုိင္သည့္ အျပင္ ကမ္းထိပ္ သုိ႔ေျပးတက္ ႏုိင္ေသးဟု ဆုိပါသည္။

ထုိ ၄-ဦးအျပင္ ေနာက္ထပ္ ဗ်တၱ၊ ေရႊဖ်ဥ္းႀကီး ေရႊဖ်ဥ္းငယ္တုိ႔ လည္းရွိၾကေသး၏။ ထုိစဥ္ အေနာ္ရထာ လက္ထက္ မတုိင္မွီ ပုံဂံျပည္၌ မိရုိးဖလာနတ္၊ နဂါး၊ အရည္းႀကီး တုိ႔ကို ကုိးကြယ္ကုန္ေလသည္၊ ထုိအရည္းႀကီး မ်ားသည္ ထိမ္းျမားမဂၤလာ ျပဳလုပ္ၾကလွ်င္ သူတုိ႔သမီးကုိ ေရွးဦးစြာ အရည္းႀကီးတုိ႔ ေက်ာင္းသုိ႔ ပုိ႔ရေသာ ထုံးစံ ျဖစ္တည္ေနသည္။

ထုိထုံးစံကုိ ပန္းဦးလႊတ္ သည္ဟုေခၚသည္။ ထုိထုံးစံကုိ မလုိက္နာေသာ္ မင္းဒဏ္ခံၾကရ၏၊ ထုိသုိ႔ ရွိစဥ္ သထုံျပည္မွ ရွင္အရဟံမည္ေသာ ရဟန္းေကာင္း ရဟန္းျမတ္ တပါးသည္။ ပုဂံသုိ႔ေရာက္ရွိလာ၍ မင္းအေနာ္ရလည္း ၾကည္ညုိ- ဆည္းကပ္သည္ ႏွင့္ စင္ၾကယ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ အယူမွန္ကုိ သိရေလသည္။

သကၠရာဇ္ ၄၁၉- (AD-1057) ခုႏွစ္တြင္ အရွင္အရဟံ မိန္႔ၾကားခ်က္အရ သထုံျပည္၌ ပိဋကတ္ေတာ္ မ်ားရွိေၾကာင္း ၾကားသိရေသာ လက္ေဆင္ ပ႑ာႏွင့္ေတာင္းေစရာ သထုံ- မႏူဟာမင္းက အရုိင္းတုိ႔ႏွင့္ အရာေလာဟုဆုိ၍ မေပးဘဲေနေလ၏ ထုိအခါမွ စစ္သည္ ဗုိလ္ပါႏွင့္ခ်ီ၍ သထုံကုိ တုိက္ခုိက္ေလသည္။

ထုိသုိ႔တုိက္စဥ္ ကက်န္စစ္သား စေသာ လူစြမ္းေကာင္း မ်ားတြင္ ဗ်တၱလည္း ပါလာေလသည္။ ထုိစဥ္ သထုံျပည္၌ ဗ်တၱ၏အကုိ---ဗ်တ္၀ိ၏ အေပါင္အလက္တုိ႔ကုိ ေဆးစီရင္၍ ျမဳပ္ႏွံထားသည္ ႏွင့္ ၿမဳိ႕ရုိးကုိမ၀င္ႏုိင္ရွိရာ၊ ဗ်တၱက မရီးကုိ ေျမးျမန္း၍- ျမဳပ္ထားရာကုိ သိရွိ-ေဖၚယူပစ္ေလမွ ၀င္ႏုိင္ၾကေလသည္။

ပေဒသရာဇ္ေခတ္တြင္ "တုိက္ခုိက္သိမ္းပုိက္၍ စုစည္းျခင္းသည္ တုိက္ခုိက္သိမ္းပုိက္ ခံရေသာအမ်ိဳးသာတုိ႔၏၊ အမ်ဳိးသား ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကုိယ္ပုိင္လြတ္လပ္ ခြင့္ကုိ ဖ်က္ဆီးလုိက္ၿပီး ၎အမ်ဳိးသားတုိ႕၏ ဆႏၵႏွင့္ဆန္႕က်င္၍ တုိက္ခုိက္သိမ္းပုိက္ခံရေသာ အမ်ဳိးသား ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ ဖ်က္ဆီးသိမ္းသြင္းၿပီး၊ ၎ႏုိင္ငံေတာ္ပုိင္ နယ္နိမိတ္ကုိ စစ္ႏုိင္ငံေသာ ႏုိင္ငံေတာ္ ဧရိယာႏွင့္ ပူးေပါင္းျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ "

Read More

တအာင္း (TA'ANG) ပေလာင္ ေနာက္ခံသမုိင္း

ပေလာင္ လူမ်ိဳးတို႔သည္ မိမိကိုယ္ကို တအာင္း(Ta'ang) ဟူ၍ ေခၚဆိုၾကသည္။ ပေလာင္ မ်ိဳးႏြယ္စုတို႔၏ေျပာဆို ေသာစကားသံ အလိုက္ “အအာင္း”(AH'ANG) ရအာင္း(RA'ANG)၊ နအာင္း(NA'ANG)။ လအာင္း(LA'ANG)၊ အာင္း(ANG)၊ ယအာင္း (YA'ANG)၊ ရိအာင္း (RI'ANG)ဟူ၍လည္း ေျပာဆိုၾကသည္။

ပေလာင္ လူမ်ိဳးတို႔သည္ မြန္ ၊ဝ ၊ပေလာင္တို႔ ေသြးခ်င္း အရင္းအခ်ာ ညီအစ္ကို မ်ိဳးႏြယ္ ျဖစ္ၾကသည္ဟု ယုံၾကည္စြဲမွတ္ လ်က္ရွိၾကသည္။ ရွမ္းျပည္အတြင္း ျပန့္ႏွံ့စြာ ေနထိုင္လ်က္ရွိၾကသည့္အေလ်ာက္ ညီေနာင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားတို႔ ေခၚဆိုသည့္ အမည္ နာမအလိုက္ (ပေလာင္၊ပေလး၊လြယ္၊ လြယ္လ၊ယန္း(ယင္း)၊ယင္းၾကား လူမ်ိဳးစုတို႔သည္ ပေလာင္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား ျဖစ္ၾက ျပီး၊ ႏွစ္ကာလ ၾကာျမင့္စြာက ကြဲျပားေသာ ေနရာေဒသ အႏွံ့အျပားတို့တြင္ အေျခခ် ေနထိုင္ၾကသည့္ ပေလာင္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္သည္။ ဘာသာစကား၊ ဝတ္စား ဆင္ယင္မွဳ၊ မိသားစု(သို ့)မ်ိဳးႏြယ္ ဖြဲ ့စည္းပံုတို ့မွာ တူညီၾကသည္။

ေနနဂါးမ်ိဳးႏြယ္
ပေလာင္ လူမ်ိဳးတို႔သည္ မိမိတို႔ကိုယ္ကိုု မိမိတို႔အဖ ေနမ်ိဳးႏြယ္(ေနနတ္သား) ႏွင့္ အမိနဂါးမ်ိဳးႏြယ္ (နဂါးမင္း သမီး) တို ့မွ ေပါက္ဖြား ဆင္းသက္လာသည့္ဟု ယံုၾကည္လ်က္ ရွိၾကသည္။

Read More

မႏူဟာမင္း လက္ထက္ ကတည္းက သု၀ဏၰဘူမိ ဆံေတာ္ရွင္ ကို က်ိဳက္ထီးေဆာင္းဆရာေတာ္ ဦးေဆာင္၍ ေဒါက္တာခင္ေရႊ မိသားစု ဒါယကာျပဳကာ ဖြင့္ေဖာ္ျခင္း

မြန္ျပည္နယ္ သာသနာႏုဂၢဟ အသင္းႀကီး၏ လႈပ္ရွားမႈမွာလည္း အစဥ္အလာ ေကာင္းခဲ့သည့္ အတိုင္း ဆက္လက္ ေကာင္းဆဲ ျဖစ္သည္။ ေတာစဥ္ ေတာင္စဥ္ တစ္ေလွ်ာက္တြင္ ေပ်ာက္ဆံုးေနေသာ သု၀ဏၰဘူမိ ႏွင့္ အတူ ေပ်ာက္ဆံုးေနေသာ ဆံေတာ္ရွင္မ်ားအား တစ္ေက်ာ့ ျပန္ဖြင့္ေဖာ္ျခင္းသည္ မြန္ျပည္နယ္ သာသနာႏုဂၢဟ အသင္းႀကီး၏ ႀကီးမားေသာ ေဆာင္ရြက္မႈ ႀကီးျဖစ္ေပသည္။ ထိုေဆာင္ရြက္ မႈႀကီးထဲတြင္ က်ိဳက္ေဒးယံ်ဳ ဆံေတာ္ရွင္ ထီးေတာ္ တင္ပြဲသည္ ထင္ရွားေသာ သာဓက တစ္ခုျဖစ္ေပသည္။ ထိုေတာ္၀င္ပြဲႀကီးသို့ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ႏွင့္တကြ ၀န္ႀကီးအေပါင္း ေသာင္းေသာင္းျဖျဖ တက္ေရာက္ျခင္းျဖင့္ သာဓုအႏုေမာဒနာ ေခၚၾကသည္မွ အရင္းစစ္ေတာ့ အျမစ္ကဆိုသလို သာသနာႏုဂၢဟ အသင္းႀကီး၏ ေအာင္ျမင္မႈႀကီး တစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ထိုအခ်က္ကို သာသနာႏုဂၢဟ အသင္း ဥကၠ႒ ေဒါက္တာခင္ေရႊ၏ သာသနာေရး ေလွ်ာက္ထားလႊာတြင္ အတိအလင္း ေဖာ္ျပထားေလသည္။

Read More

သမိုင္းႏွင္႔ပတ္သက္ေသာပအိုဝ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား

သမုိင္းေၾကာင္းဆုိသည္မွာ ရာဇာဝင္မဟုတ္၊ ပုံျပင္မဟုတ္၊ သမုိင္းေၾကာင္းကုိ မမီလိုက္သူမ်ား သမိုင္းေၾကာင္းကုိ မေလ့လာမိသူမ်ား၊ သမိုင္းေၾကာင္းကို အေလးအနက္မထားမိသူမ်ားရွိေနသေရြ႕ သမုိင္း ကုိ ေျဗာင္လိမ္ေျဗာင္စား လုပ္ေနသူမ်ားအတြက္ အသက္ရွဴေခ်ာင္ေနမည္သာျဖစ္ေၾကာင္း သမိုင္းပညာရွင္ တစ္ဦး၏ အဆိိုအမိန္႔ကုိ နာၾကားမွတ္သားခဲ႔ရဖူးေလသည္။

ယခုတင္ျပလုိေသာ သမိုင္းႏွင့္ပက္သက္ေသာ ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသားတုိ႔၏အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္ ၍အထက္ပါအဆုိအမိန္႔အရ သမိုင္းေၾကာင္းကုိ မမီလိုက္ေသာ ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား၊ သမိုင္းေၾကာင္းကုိ အေလးအနက္မထားမိေသာ ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ားအမ်ားစုျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားတို႔ ၏

Read More

ျပည္ေထာင္စုပအို၀္းအမ်ိဳးသားဖြဲ႕ခ်ဳပ္(ပအမဖ)၏ လႈပ္ရွားမႈမွတ္တမ္း

ႏုိင္ငံတုိင္း၊ လူမ်ိဳးတိုင္းတြင္ ႏုိ္င္ငံေရးျဖစ္ပြားစဥ္မ်ား၊ စီးပြားေရးျဖစ္စဥ္မ်ား၊ လူမႈေရးျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈျဖစ္စဥ္မ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ထားေလ့ရွိၾကသည္။ ထိုျဖစ္စဥ္မ်ားအားလံုးသည္ သမိုင္းမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ အေထာက္အထားသက္ေသ ခိုင္လံုမႈရွိမွသာ သမိုင္းဟုေခၚႏုိင္သည္။ သမို္င္းအတြက္ အခိုင္လံု ဆံုး အေထာက္အထားမ်ားသည္ ေက်ာက္စာ၊ ေပစာ၊ ႏွင့္ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ပအို၀္းတိုင္း ရင္းသားမ်ားသည္ တူညီေသာဘာသာစကား ၊တူညီေသာ စာေပ၊ တူညီေသာ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ တူညီေသာ စီးပြားေရးဘဝမ်ား ရွိၾကသည္။ ဆာဝင္တန္ခ်ီက  လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏ အတိတ္သမိုင္းကိုအေဝးဆံုးသို႔ျပန္ ၾကည့္ႏုိင္သူသည္ မိမိလူမ်ိဳး၏ အနာဂါတ္ကံၾကမၼာကို အကြာေဝးဆံုးသို႔ ေမ်ာ္ရွဴျမင္ႏုိင္သည္ဟု ဆိုသည္။

လူသည္ ေက်ာက္ေခတ္လူသား အရုိင္းဘဝမွ လူသားဘဝသို႔ ေရာက္လာၾကသည္။ လူသည္

Read More

အလံၾကယ္ႏွင့္အေရာင္မ်ား၏ ဖြင့္ဆုိခ်က္မ်ား

(က) ၾကယ္၏ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္

ႏိုင္ငံတုိင္း၊ လူမ်ိဳးတုိင္း၏ အမ်ားစုသည္ ၾကယ္သေကၤတကုိ အမ်ားဆုံးအသုံးျပဳေလ့ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ျမန္မာအဘိဓာန္က်မ္းစာအုပ္တြင္ ၾကယ္ကိုအဓိပၸါယ္ ဖြင့္္ဆုိထားသည္မွာ ညအခါ၌ ေကာင္း ကင္တြင္ အလင္းေရာင္ အပြင့္ကေလးမ်ားသဖြယ္ ျမင္ရေသာေကာင္းကင္ဗိမာန္ နကၡတ္တာရဟု ေဖာ္ျပ ထားသည္။ ၾကယ္တုိ႔သည္ေအးျမ ေသာအလင္းေရာင္ကုိ ေပးသည္ဟု လူသားတုိ႔ထင္မွတ္ၾကသည္။ အမွန္ မွာ ၾကယ္မ်ားသည္လည္း ေနကဲ့သုိ႔ အလင္းေရာအပူပါ လႊတ္္ေပးလ်က္ရွိသည္။ ေနတြင္ရွိေသာ ဓါတ္သဘာ ဝအားလုံး ၾကယ္တြင္ရွိသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ၾကယ္မ်ားသည္ ေနထက္အဆေပါင္းမ်ားစြာ ႀကီးသကဲ့သုိ႔ ေနထက္အဆေပါင္းမ်ားစြာ ပုိမို၍ေတာက္ပၾကသည္။ အားေကာင္းေသာ မွန္ေျပာင္းျဖင့္ ၾကည့္လွ်င္ၾကယ္ ေပါင္းသိန္းတစ္ေထာင္ခန္႔ကို ျမင္ႏုိင္သည္။ ကုိယ္ပုိင္အလင္းေရာင္မရွိေသာ ၾကယ္ေပါင္းမ်ားစြာလည္းရွိ သည္။ အလံမ်ားတြင္ၾကယ္ျဖင့္ အမွတ္အသားျပဳ၍ ေဖာ္ျပရျခင္းမွာ ၾကယ္တုိ႔မည္သည္ လမ္းခရီးတြင္ ရပ္တံ့ ျခင္းမရွိ၊ သြားၿမဲခရီးကုိ အစြန္႔ပစ္ခရီးစဥ္အတိုင္း ေနာက္တြန္႔သည္မရွိဘဲ ေရွ႕သို႔သာဆက္၍ဆက္၍ ခရီးႏွင္ ေလ့ရွိျခင္း၊ ကမာၻျဖစ္တည္ခဲ့သည့္ အခ်ိန္မွစ၍ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ကုိယ္ပုိင္သီးသန္႔ အလင္းေရာင္ျဖင့္ တည္ရွိ္ခဲ့ျခင္း စေသာဂုဏ္၊ အရည္အေသြးမ်ားရွိျခင္းေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။

Read More

ပအိုဝ္းအမ်ိဴးသား၏အလံ

အလံဟူသည္

အလံဟူသည္ အေၾကာင္းမဲ့ေပၚေပါက္ခဲ့ၾကသည္ မဟုတ္ေပ။ အေျခအျမစ္ရွိေသာ အေၾကာင္းရင္းခံ တစ္ခုခု ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ အက်ိဳးျပဳေသာ ဦးတည္ခ်က္ တစ္ခုခုကိုလည္းေကာင္း၊ အေျခခံၾကသည္ သာျဖစ္သည္။ ရင့္က်က္နက္နဲေသာ အဓိပၸါယ္ကိုေဆာင္သည့္ အမွတ္အသားတစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ တစ္နည္း အားျဖင့္ အလံသည္ ရည္ရႊယ္ခ်က္တစ္ခုခု(သို႔မဟုတ္) အေၾကာင္းကိစၥတစ္ခုခုအတြက္ အမွတ္အသား (သို႔မဟုတ္)အထိမ္းအမွတ္တစ္ခုအျဖစ္ အသံုးျပဳေသာ ေရာက္စံုျခယ္ပိတ္စတစ္မ်ိဳးျဖစ္ သည္။ အလံ ဟူေသာစကားလံုးမွာ ေလထဲ၌ လႈပ္ရွားေနသည့္ အရာဟူ ၍လည္းေကာင္း၊ျမန္မာအဘိဓာန္က်မ္တြင္ အလံ သည္ အေရာင္ပံုုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိ၍ တိုင္၊ တုတ္တံမ်ားတြင္ တပ္၍လြင့္ထူရေသာအဝတ္ (သို႕မဟုတ္) စကၠဴျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည့္အရာဟူ၍ လည္းေကာင္း၊အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားသည္။အမ်ိဳး သားအလံ (သို႔မဟုတ္) ႏုိင္ငံ ေတာ္အလံမွာ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအတြက္ အမွတ္အသားႀကီးတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ယခုေခတ္ႏိုင္ငံ တိုင္း၌ရွိေသာ အမ်ိဳးသားအလံ (သို႔မဟုတ္) ႏုိင္ငံေတာ္အသီးသီးသည္ မိမိတို႔လူမ်ိဳး၏ ဇာတိေသြး ဇာတိ မာန္ ျပင္းထန္တက္ႂကြေစရန္အလို႔ငွါ မိမိတို႔ တိုင္းျပည္ႏွင့္ သက္ဆိုင္ဆီေလ်ာ္စြာ သတ္မွတ္ျပ႒န္းထားသည့္ အလံ မ်ားျဖစ္ၾကသည္။

Read More

ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနထိုင္ရာေဒသ

လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္(၇၀)ေက်ာ္၊ ၁၉၃၁ခုႏွစ္၊ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ပအိုဝ္း လူဦးေရသည္ (၂၂၅၈၂၂) ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ယခုအခါ(၁၀၀၂၁၅၀)ရွိသည္ဟု သိရသည္။ ပအုိဝ္း တုိင္းရင္းသားတုိ႔သည္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအေရွ႕ဘက္ နယ္စပ္ေဒသ၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္း၊ ကယားျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္၊ ပဲခူးတုိင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္းတို႔တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနထုိင္လ်က္ရွိသည္။ ထုိင္း၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ျမန္မာနယ္စပ္တြင္လည္း ပ်ံ႕ႏွ႔ံေန ထုိင္လ်က္ရွိသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္းတြင္ ပအိုဝ္တုိင္းရင္းသားတုိ႔ အမ်ားဆုံးေနထုိင္ေသာၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ ေတာင္ႀကီး၊ ဆီဆုိင္၊ ပင္ေလာင္း၊ ဟုိပုံး၊ ကေလာ၊ လြိဳင္လင္၊ ပင္းတယ၊ နမ့္စန္၊ ေညာင္ေရႊ၊ ရြာငံ၊ ရပ္ေစာက္၊ ဖယ္ခုံ၊ ေမာက္မယ္၊ မိုင္းကုိင္၊ မုိင္းပန္၊ မုိးနဲ၊ လဲခ်ား စသည္တ႔ုိျဖစ္ၾကသည္။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအလယ္ပိုင္းႏွင့္ေအာက္ပိုင္းတြင္္ ေတာင္ငူခရုိင္ ဇရပ္ႀကီးေဒသ၊ ပဲခူးခရုိင္၊ သထုံခရုိင္၊ ဖားအံ၊ ေကာ့က ရိတ္၊ စသည့္ေဒသမ်ားတြင္လည္း အမ်ားဆုံးပ်ံ႕ႏွံ့ေနထုိင္လ်က္ရိွၾကသည္။

ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားတုိ႔သည္ အမ်ားစုမွာ ၿခံလုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြးၾကသျဖင့္ ေက်းရြာကုိတည္ ေထာင္ရာတြင္ စုိက္ပ်ိဳးေရးအတြက္ ေျမႀသဇာေကာင္းမြန္သည့္ ေဒသကို အဓိကထားၾကသည္။ ပအုိ္ဝ္း တုိင္းရင္းသားတုိ႔သည္ အိမ္ဆယ္လုံးခန္႔ရွိလွ်င္ ရြာအျဖစ္ သတ္မွတ္ေလ့ရွိၾက၏။ ရြာတစ္ရြာလွ်င္ ပ်မ္းမွ်အိမ္ ေျခငါးဆယ္မွ တစ္ရာအထိ ရွိၾကသည္။ ရြာပုံစံမွာ ရြာဝုိင္းမ်ားျဖစ္၏။

အိမ္ေဆာက္လုပ္ရာတြင္ စီးပြားေရးအေျခအေနကုိလုိက္၍ ဝါး၊ သစ္သား၊ အဂၤေတအိမ္မ်ားကုိ ေဆာက္လုပ္ေနထုိင္ၾကသည္။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ေကာင္းမြန္ေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ား သဖြယ္တုိက္အိမ္မ်ားကုိ ေဆာက္လုပ္ေနထုိင္ၾကသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေအာင္ပန္း-လြိဳင္ေကာ္ကားလမ္း တစ္ေလွ်ာက္တြင္ ေတြ႕ႏုိင္ေပသည္။

ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏုိင္ငံ၏ တုိင္းရင္းသားႏြယ္ဘြား ပအုိဝ္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကယား ျပည္နယ္၊မြန္ျပည္နယ္ ၊ကရင္ျပည္နယ္၊ ပဲခူးတုိင္း၊ ႏွင့္ မႏၱေလးတုိင္းမ်ားအတြင္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။

Read More

သမိုင္းႏွင္႔ပတ္သက္ေသာပအိုဝ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား

သမုိင္းေၾကာင္းဆုိသည္မွာ ရာဇာဝင္မဟုတ္၊ ပုံျပင္မဟုတ္၊ သမုိင္းေၾကာင္းကုိ မမီလိုက္သူမ်ား သမိုင္းေၾကာင္းကုိ မေလ့လာမိသူမ်ား၊ သမိုင္းေၾကာင္းကို အေလးအနက္မထားမိသူမ်ားရွိေနသေရြ႕ သမုိင္း ကုိ ေျဗာင္လိမ္ေျဗာင္စား လုပ္ေနသူမ်ားအတြက္ အသက္ရွဴေခ်ာင္ေနမည္သာျဖစ္ေၾကာင္း သမိုင္းပညာရွင္ တစ္ဦး၏ အဆိိုအမိန္႔ကုိ နာၾကားမွတ္သားခဲ႔ရဖူးေလသည္။

ယခုတင္ျပလုိေသာ သမိုင္းႏွင့္ပက္သက္ေသာ ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသားတုိ႔၏အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္ ၍အထက္ပါအဆုိအမိန္႔အရ သမိုင္းေၾကာင္းကုိ မမီလိုက္ေသာ ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား၊ သမိုင္းေၾကာင္းကုိ အေလးအနက္မထားမိေသာ ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ားအမ်ားစုျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားတို႔ ၏ သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ပက္သက္၍ တုိက္ရုိက္အားျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သြယ္ဝိုက္နည္းအားျဖင့္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ေျဗာင္လိမ္ေျဗာင္စားလုပ္ေနသူမ်ားအတြက္ အသက္ရွဴေခ်ာင္ေနေစမည္မွာ မလြဲပါေခ်။

Read More

the paoh people

The People


The Taunghsu so called by the Shan are well known all over Thailand and Cambodia, and as far as the Lower Mae Khong-about Kassac and the rapids of the thousand Islands. In the Shan Highland plateau, they are cultivators. When they travel abroad they are most commonly known as elephant and horse dealers.



The Taunghsu called themselves Pa-Oh which immediately suggests Pwo(Pwaoh). The Taunghsu form more than one half the population of the Myelat, and the state of Has-Htumg( His-saing) is so completely Taunghsu that the chief is of that race. Elsewhere they are found in majority, all over the eastern part of the southern Shan state, but they do not spread northwards where there are the black and striped Karen which compose 15% of the population of the Shan state. In Lower Burma they are found in Sittang and Salween river vallies.

There are two distinct groups-the lowland and highland Pa-oh with two dissimilar economic way of life which builds a social gap between the two in their national advancement. The lowland Pa-oh with the construction of railways and roads, find their movement easier and quicker. This elevate their standard of living. The progress made by the lowland Pa-oh is found to exceed far more than that of the highland Pa-oh. Living mostly among the Pwaoh and Sgaoh, the lowland Pa-oh enjoy a more secure and quiet village life than those in villages in proximity to the Burmese villages on the main roads and river banks. A few by force of environment of social pollution, allow themselves to be Burmanized. But the majority maintaining loyalty to their mother tongue and national identity, prevent themselves to be a vanishing race.

Read More