Showing posts with label ေခါင္းေဆာင္မႈ. Show all posts
Showing posts with label ေခါင္းေဆာင္မႈ. Show all posts

November 27, 2012

ေအာင္ၿမင္သူ ၿဖစ္လိုလွ်င္


Apple Computer နဲ႕ Pixar Animation Studios ရဲ႕ CEO ၿဖစ္သူ Steve Jobs က 2005 ခုႏွစ္ ဇြန္လတုန္းက Stanford တကၠသိုလ္ရဲ႕ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ အခမ္းအနား မွာ ေၿပာၾကားခဲ႕တဲ႕ ကိုယ္ေတြ႕သင္ခန္းစာ ပံုၿပင္သံုးပုဒ္ရဲ႕ အႏွစ္ခ်ုဳပ္ေတြ ၿဖစ္ပါတယ္။
*ကိုယ္႕ရဲ႕ အေတြးကိုကိုယ္၊ ကိုယ္႕ရဲ႕အစြမ္းအစကို ကိုယ္၊ ကိုယ္႕ရဲ႕အလားအလာ ကံၾကမၼာကို ကိုယ္ လံုး၀ဥႆံု ယံုၾကည္ပါ။
*တစ္ခါတစ္ေလမွာ ဘ၀ ကံၾကမၼာဟာ ေခါင္းကို အုတ္ခဲနဲ႕ ထုလိုက္သလိုပါပဲ။ ဒါေပမယ္႕ ယံုၾကည္ခ်က္ကို မစြန္႕ပါနဲ႕ ဘယ္ေတာ႕မွ ၿပီးၿပီလို႕ မသတ္မွတ္လိုက္ပါနဲ႕။ ယံုၾကည္ၿမတ္နိုးတဲ႕ အလုပ္ကို ဘယ္ေတာ႕မွ မစြန္႕ပါနဲ႕။
*သင္႕ရဲ႕အခ်ိန္ေတြဟာ အကန္႕အသတ္နဲ႕ ရွိေနပါတယ္။ဒီလို ကန္႕သတ္ထားတဲ႕ အခ်ိန္အတြင္းမွာ ကိုယ္႕ကိုယ္တြင္းက ယံုၾကည္မႈကို သူတစ္ပါးရဲ႕ ထင္ၿမင္ယူဆခ်က္ေတြ ဖံုးလြမ္းပစ္တာ မခံပါနဲ႕။ ကိုယ္ၿဖစ္ခ်င္တာကို ပထမဦးစားေပးပါ။ က်န္တာအားလံုးကို ဒုတိယမွာပဲထားပါ။
တစ္နည္းအားၿဖင္႕ ဆိုရရင္ ဒီကိုယ္ေတြ႕ သင္ခန္းစာ သံုးခုဟာ
*ကုိယ္႕ကိုယ္ကိုယ္ လံုး၀ဥႆံု ယံုၾကည္ဖို႕
*ေလာကဓံေၾကာင္႕ ကိုယ္ၿမတ္နိုးတဲ႕ အလုပ္ကို မစြန္႕လြတ္ဖို႕
* အခ်ိန္ကို တန္ဖိုးထားၿပီး ကိုယ္႕အလုပ္ကိုသာ ဦးစားေပးၿပီးလုပ္ေဆာင္ဖို႕
တိုက္တြန္းထားတာပါ။ဘြဲ႕ရၿပီးေပမယ္႕ ေလ႕လာလိုမႈနဲ႕ ပညာရပ္တစ္ခုအေပၚမွာ မိုက္မဲစြာ ဆာေလာင္မႈေတြ မေပ်ာက္ရေအာင္ Stay Hungry.Stay Foolish ဆိုတဲ႕စကားလက္ေဆာင္ ႏွစ္ခုကိုလည္း Steve Jobs က အဲဒီအခမ္းအနားမွာ ေပးခဲ႕ပါေသးတယ္။
ဒီအခ်က္ေတြက အေၿခခံ က်ေပမယ္႕ အေရးၾကီးပါတယ္။ ရိုးရွင္းေပမယ္႕ လိုက္နာဖို႕ ခက္ခဲပါတယ္။ အစလြယ္ေပမယ္႕ ဇြဲသန္ရပါတယ္

စိန္ေခၚမႈေတြကိုေက်ာ္လြားေစနိုင္မည္႕အရည္အေသြး

  မလြဲမေသြ ၾကံဳၾကိဳက္ေနရသမွ်ကို အုပ္စုခြဲၾကည္႕ရင္ အဓိက ေကာင္း – ဆိုး နွစ္ရပ္ပဲဆိုတာ ဆင္ၿခင္မိပါလိမ္႕မယ္။ ဒီနွစ္ရပ္ကို “စိန္ေခၚမႈ” အၿဖစ္ အၿပဳသေဘာ ၿခံဳငံုလက္ခံဖို႕ ပညာရွင္ေတြက တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ “စိန္ေခၚမႈ” ဟာ အေၿခအေနအလိုက္ ရင္ဆိုင္ေၿဖရွင္းရတဲ႕ အရာေတြခ်ည္းပါပဲ။ ရင္ဆိုင္ေၿဖရွင္းနိုင္မည္႕ နည္လမ္းအခ်ိဳ႕ကေတာ႕

* သတၱိရွိပါ။
* ေန႕စဥ္တိုးတက္ေၿပာင္းလဲေအာင္ ေဆာင္ရြက္ပါ။
* အၿပည္႕အ၀ အားထုတ္ေဆာင္ရြက္ပါ။ ဒါေပမယ္႕ အတိတ္ကို တသသ မၿဖစ္ပါေစနဲ႕။
* ေၿပာင္းလဲမႈေတြ ၊ သင္ယူေနရမႈေတြကို အခြင္႕အလမ္းေတြလို႕ ခံယူပါ။
* အသစ္ အသစ္ေသာ ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ ၾကိဳးပမ္းေနပါ။
* အၿမင္က်ယ္က်ယ္ထားရွိပါ။
* မေတြ႕ဖူး မၾကံဳဖူးေသးသူေတြနဲ႕ ေတြ႕ဆံုပါ
* စူးစမ္းေမးၿမန္းပါ
* ကိုယ္႕ကိုယ္ကိုယ္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ က်န္းမာေအာင္ ေနထိုင္ပါ။
* အေကာင္းၿမင္တတ္ပါ။
စိန္ေခၚမႈေတြကို ေက်ာ္လြားေစနိုင္မည္႕ ဒီအရည္အေသြးေတြအၿပင္ အေရးၾကီးတဲ႕ အရာေတြကို အာရံုစိုက္ဖို႕၊ ရည္မွန္းခ်က္ ခ်မွတ္ၿပီး တစ္ဆင္႕ၿပီးတစ္ဆင္႕ လုပ္ေဆာင္ဖို႕၊ အခက္အခဲေတြကို ေၿဖရွင္းနိုင္မည္႕ နည္းလမ္းေတြကို ရွာနိုင္ဖို႕၊ စိတ္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းဖို႕ ၊ေအာင္ၿမင္မႈကို ဂုဏ္ယူဖို႕၊ ရိုးသားဖို႕၊ ကိုယ္႕ကိုယ္ကိုယ္ေရာ သူတစ္ပါးကိုပါ ခ်ီးမြမ္းတတ္ဖို႕ လိုပါတယ္လို႕ ပညာရွင္ေတြက တိုက္တြန္းပါတယ္။ အဲဒီ အရည္အေသြးေတြမွာ ကို္ယ္နဲ႕ ကိုယ္႕ပါတ္၀န္းက်င္အတြက္ စိတ္အားထက္သန္တဲ႕ Positive Commitment ကိုေပါင္းစပ္နိုင္ၿပီဆိုရင္ သုခေတြနဲ႕ ၾကံဳခ်ိန္မွာ ေအာင္နိုင္သူ၊ ဒုကၡေတြနဲ႕ ေတြ႕ၾကံဳခ်ိန္မွာ ရွင္သန္နိုင္သူ ၿဖစ္လာပါလိမ္႕မယ္။

သင္ေကာင္းလွ်င္သူတို႕မဆိုးပါ

ကုမၸဏီမန္ေနဂ်ာ တခ်ိဳ႕ဟာ သူတို႕စိတ္တိုင္းက်ရလဒ္ေတြ ထြက္ေပၚမလာတဲ႕အခါမွာ လက္ေအာက္ခံ ၀န္ထမ္းေတြ ညံ႕ဖ်င္းလို႕ပဲလို႕ အၿပစ္ပံုခ်ခ်င္တတ္ၾကပါတယ္။ "၀န္ထမ္းေတြဟာ ရပိုင္ခြင္႕ဆိုရင္ ေရွ႕ဆံုးက လိုခ်င္သေလာက္ အလုပ္အေပၚမွာေလးစားမွုမရွိၾကဘူး" လို႕လည္းခံစားမိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေတြးစရာ ၿဖစ္လာတာက  ကိုယ္႕လက္ေအာက္ခံ ၀န္ထမ္းေတြကို ညံ႕တယ္၊ဖ်င္းတယ္လို႕ ေၿပာရတာဟာ ကိုယ္႕သားသမီးေတြ ညံ႕ေၾကာင္းဖ်င္းေၾကာင္းေၿပာသလို ၿဖစ္မေနဘူးလား ဆိုတာပါပဲ။

ေခါင္းေဆာင္

ေခါင္းေဆာင္သည္ မူဝါဒ၊ လူ၊ ပစၥည္းဥစၥာ ႏွင့္ လူထုေလးစားမႈတို႔ အတြက္သာ လုပ္႐ံုမွ တစ္ပါး အျခားလုပ္စရာမရွိ။ ေခါင္းေဆာင္သည္ အရာရာကို လိုက္လုပ္ၿပီး သူမ်ားထက္ အပင္ပန္း ခံရန္ မဟုတ္ေပ။ အျခားသူမ်ား လုပ္စရာမရွိ ေအာင္ လိုက္လုပ္ေသာ ေခါင္းေဆာင္သည္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း မဟုတ္။ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ကို ေလးမ်ိဳး ေလးစား ခြဲျခား ႏိုင္သည္။

ေခါင္းေဆာင္ အရည္အေသြး(၅) ရပ္ မွ်တေရး


ကံဆုိးသည့္ ကာလဆံုးလွ်င္ ကံေကာင္းသည့္ ကာလသို႔ ေရာက္လာသည္။ အရာရာသည္ အဆံုးစြန္ အခ်ိန္သို႔ ေရာက္လာလွ်င္ ေျပာင္းျပန္ျပန္၍ ျဖစ္တတ္သည္။ က်င့္ေဆာင္ရမည့္ အရည္အေသြး ၅ ရပ္ သို႔မဟုတ္ သီလ ၅ ပါးကို မွန္ကန္စြာ အသံုးခ်လွ်င္ အားထုတ္မႈ တစ္၀က္ျဖင့္ပင္ ေအာင္ျမင္မႈ ၂ ဆကို ရႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ထုိအရည္အခ်င္းမ်ားကို အလြန္အကၽြံ အသံုးခ်ျပန္ပါကလည္း တန္ျပန္ အက်ိဳးကို ျဖစ္ေစသည္။

အခ်ိန္ေတြမၿဖဳန္းမိေစဘို႕

   စီမံခန္႕ခြဲသူ ဒါမွမဟုတ္ ေခါင္းေဆာင္မႈ တာ၀န္ယူေနသူေတြဟာ မိမိတို႕ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႕ ေအာင္ေအာင္ၿမင္ၿမင္ၿဖစ္ဖို႕ အၿမဲသတိၿပဳ ေဆာင္ရြက္ရမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းေတြ ထိေရာက္ ေအာင္ၿမင္ေအာင္ စီမံေဆာင္ရြက္ေနတဲ႕အခါ တစ္ခါတစ္ရံၿဖစ္ေစ မၾကာခဏၿဖစ္ေစ အခ်ိန္ေတြကို အလဟသ ၿဖဳန္းမိတတ္ပါတယ္။ အဲဒါကို သတိ မၿပဳမိ တတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္ၿဖဳန္းေနတာကို အခ်ိန္ၿဖဳန္းမွန္းမသိတဲ႕ အမွတ္တမဲ႕အၿဖစ္မ်ိဳး ရွိတတ္ပါတယ္။

အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၏အလည္အဆင္႕၌ ေခါင္းေဆာင္ေနသူမ်ား၏မွားယြင္းေသာအယူအဆမ်ား

ေခါင္းေဆာင္မႈအားလံုးသည္ အဖြဲ႕အစည္း၏ ထိပ္ဆံုးမွ ၿဖစ္ေပၚလာၿခင္း မဟုတ္၊ အလယ္မွေပၚေပါက္လာၿခင္းသာၿဖစ္သည္၊။ထံုးစံအတိုင္းဆိုပါက အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၌ ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္သာရွိသည္။ အကယ္၍ သင္သည္ အဆိုပါေခါင္းေဆာင္မဟုတ္ခဲ့ပါက ၊ သင္ဘာလုပ္မည္နည္း။သင္က ထိေရာက္စြာ ဦးေဆာင္မႈေပးနိုင္ရန္ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္တစ္ေယာက္ ၿဖစ္ေနဖို႕ မလိုအပ္ပါ။ အကယ္၍ သင္က ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းတစ္ေယာက္၏ အရည္အခ်င္းနွင္႕ မၿပည္႕၀သူ တစ္ဦးထံ အစီရင္ခံတင္ၿပေနရသည္႕တိုင္ေအာင္ သင္၏ေခါင္းေဆာင္မႈကို ထိေရာက္မႈရွိလာေအာင္ ေလ႕လာသင္ယူ၍ ရနိုင္ပါသည္။ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ မွာသင္သည္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၏ မည္သည္႕ေနရာ၌ ေရာက္ရွိေနေစကာမူ မိမိကုိယ္ကို ထက္ေအာက္၀ဲယာတို႕ကို ေခါင္းေဆာင္မႈေပးနိုင္ေသာ “စက္၀န္းၿပည္႕” ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ ၿဖစ္လာေစၿခင္းၿဖင္႕ သင္၏ ၾသဇာသက္ေရာက္ေစမႈကို ပိုမိုတိုးတက္က်ယ္ၿပန္႕လာေစမည္ၿဖစ္သည္။ သင္က မိမိ၏ အထက္လူၾကီးကိုေခါင္းေဆာင္နိုင္ေအာင္ မိမိနွင္႕အဆင္႕အတန္းတူသူမ်ားကို ေခါင္းေဆာင္နိုင္ေအာင္နွင္႕  မိမိ၏ လက္ေအာက္ ငယ္သားမ်ားကို ေခါင္းေဆာင္နိုင္ေအာင္ ေလ႕လာသင္ယူ၍ ရနိုင္ပါသည္။ စက္၀န္းၿပည္႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္  အဖြဲ႕အစည္း၏ အဆင္႕တိုင္း၌ ရွိေနသူမ်ားအေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္ေစမႈ ရွိ၏။ ၎တို႕သည္ သူတပါးကို ကူညီၿခင္းၿဖင္႕ မိမိအတြက္လည္း အကူအညီမ်ားစြာရၾက၏။ ထက္ေအာက္၀ဲယာကို္ ေခါင္းေဆာင္မႈေပးဖို႕ဆိုတာ မလြယ္ပါ သို႕ေသာ္ မၿဖစ္နိုင္ေသာ ကိစၥလည္းမဟုတ္ပါ။  သာမန္ သို႕မဟုတ္ သာမန္ အဆင္႕ထက္သာေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈအရည္အခ်င္း ရွိသူတိုင္းအတြက္ ဤကိစၥကို လိုလိ္ုလားလား ေဆာင္ရြက္ခ်င္စိတ္ ရွိသူမ်ားအတြက္ စက္၀န္းၿပည္႕ ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္ၿဖစ္လာေရးသည္ အလွမ္းမေ၀း လွပါ။  အဖြဲ႕အစည္း၏ အလည္အဆင္႕မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားထံတြင္ လြဲမွားစြာ မွတ္ယူထားသည္႕ မွားယြင္းေသာ အယူအဆမ်ား ရွိေနတတ္ပါသည္။

မွားယြင္းေသာ အယူအဆ ၁။ ရာထူးေနရာအတြက္ လြဲမွားေသာအယူအဆ
“ကၽြနုပ္ ထိပ္ဆံုးသို႕ မေရာက္သ၍ ေခါင္းေဆာင္နိုင္လိမ္႕မည္မဟုတ္”
မွားယြင္းေသာ အယူအဆ ၂။ပန္းတိုင္ကိုေရာက္ၿပီဆိုေသာ လြဲမွားေသာအယူအဆ
“ ကၽြန္ုပ္ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္တဲ႕အခါက်ရင္ ေခါင္းေဆာင္တတ္ေအာင္ ေလ႕လသင္ယူမွာပါ”

မွားယြင္းေသာ အယူအဆ ၃။ ၾသဇာတိကၠမရွိၿပီဟု မွားယြင္းစြာ ယူဆမႈ
 “ အကယ္၍ ကၽြန္ုပ္ထိပ္ဆံုးမွာ ရွိေနခဲ႕ရင္ ကၽြန္ုပ္ေနာက္က လူေတြလိုက္ပါလာၾကလိမ္႕မည္”
မွားယြင္းေသာ အယူအဆ ၄။ အေတြ႕အၾကံဳမရွိမႈ၏ မွားယြင္းစြာယူဆမႈ

 “ ကၽြန္ုပ္ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္တဲ႕အခါက်ရင္ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္သူ ၿဖစ္လာလိမ္႕မည္”
မွားယြင္းေသာ အယူအဆ ၅။ လြတ္လပ္ၿပီဟု မွားယြင္းစြာ ယူဆမႈ
 “ ကၽြန္ုပ္ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္ၿပီဆိုရင္ အကန္႕အသတ္ေတြ မရွိေတာ႕ဘူး”
မွားယြင္းေသာ အယူအဆ ၆။ စြမ္းပကားအတြက္ လြဲမွားစြာယူဆမႈ

“ကၽြနုပ္သည္ ထိပ္ဆံုးက ေခါင္းေဆာင္မၿဖစ္သေရြ႕ ကၽြန္ုပ္၏ စြမ္းပကားကုိ ၿပည္႕၀စြာ သံုးစြဲနိုင္လိမ္႕မည္ မဟုတ္”
မွားယြင္းေသာ အယူအဆ ၇။ အကုန္မရရင္ လံုး၀ မလိုခ်င္ဆိုေသာ လြဲမွားသည္႕ အယူအဆ
“ ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္နိုင္ဘူးဆိုမွေတာ႕ ကၽြန္ုပ္ေခါင္းေဆာင္လုပ္ဖို႕ ၾကိဳးစားေတာ႕မည္မဟုတ္”

ေရွ႕သို႕ တစ္ဆင္႕မတက္မီ ဤမွားယြင္းေသာ အယူအဆမ်ားကို ေခ်ဖ်က္ပစ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ လူပိုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းသည္ မည္သည္႕ေနရာတြင္ ေရာက္ရွိေနပါေစ ပို၍ေကာင္းမြန္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ၿဖစ္လာနိုင္ပါသည္။ သင္၏ ေခါင္းေဆာင္မႈကို ပိုမိုတိုးတက္လာေစၿခင္းၿဖင္႕ သင္၏ အဖြဲ႕အစည္းကို အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိေစမည္ၿဖစ္သည္။ သင္သည္ အဖြဲ႕အစည္း၏ ထိပ္ဆံုးသို႕ ေရာက္မသြားသည္႕တိုင္ေအာင္ အဖြဲ႕အစည္း၏ အဆင္႕တိုင္း၌ ရွိသူမ်ားအား ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ ရွိေအာင္ေလ႕လာသင္ယူနုိင္ပါသည္။ သင္သည္သူတစ္ပါး၏ အက်ိဳးကိုေဆာင္ၿခင္းၿဖင္႕ သင္လည္းေအာင္ၿမင္မႈ ရရွိလာမည္သာၿဖစ္ပါသည္။

Management နဲ႕ Leadershipဘာကပိုအေရးၾကီးလည္း

Management နဲ႕ Leadership ဟာ ဆက္ႏြယ္ေနေပမယ့္ မတူပါဘူး။ Management ဆိုတာ အလုပ္ေတြၿပီးဖို႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြေပါက္ေျမာက္ဖို႕အတြက္ လူ၊ ေငြ၊ ပစၥည္း၊ စက္ကိရိယာ၊ သတင္းအခ်က္အလက္စတဲ့ resources ေတြကို စီမံခန္႕ခြဲတာျဖစ္ပါတယ္။ Leadership မွာေတာ့ အလုပ္ေတြၿပီးဖို႕အတြက္ အေရးအႀကီးဆံုး resource ျဖစ္တဲ့လူကို အဓိကထား စီမံခန္႕ခြဲတာျဖစ္ပါတယ္။ Management လုပ္တဲ့လူကို Manager  လို႕ ေခၚပါတယ္။ Leader တိုင္းဟာ Manager မဟုတ္ေပမယ့္ Manager တိုင္း Leader ျဖစ္ဖို႕လိုပါတယ္။ ရံုးတစ္ရံုးမွာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ရံုးတိုင္းမွာ  Manager တာ၀န္ယူရတဲ့လူရွိပါတယ္။ Manager ဟာ အလုပ္ေတြၿပီးဖို႕အတြက္ စီမံခန္႕ခြဲတဲ့အခါ ၀န္ထမ္းေတြကို ဆက္သြယ္ဆက္ဆံဖို႕လိုပါတယ္။ အလုပ္ရဲ႕ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို အသိေပးရပါမယ္။ ၀န္ထမ္းတိုင္းအလုပ္အေပၚ ယံုၾကည္မႈရွိေအာင္၊ အဖဲြ႕အစည္းေပၚယံုၾကည္မႈရွိေအာင္၊ မိမိကိုယ္ မိမိယံုၾကည္မႈရွိေအာင္နဲ႕ Manager  အေပၚ ဦးေဆာင္သူအျဖစ္ အားကိုးယံုၾကည္မႈရွိေအာင္ လုပ္ဖို႕ Manager မွာတာ၀န္ရွိပါတယ္။ ဒါကို Leadership လို႕ေခၚပါတယ္။ ရံုးတစ္ရံုးမွာ အလုပ္ေတြၿပီးေအာင္ Management သာမက Leadership ရွိဖို႕လိုပါတယ္။ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ အလုပ္ေတြၿပီးဖို႕အတြက္ ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႕ ဦးေဆာင္သူ (Leader ) ရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ အေရးအႀကီးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ Leader Manager က ၀န္ထမ္းေတြကို လႈံ႕ေဆာ္မႈ (Motivation) လုပ္ရပါတယ္။ Teamwork ေကာင္းေကာင္းရွိေအာင္ လုပ္ရပါတယ္။ Leadership, Motivation နဲ႕ Teamwork ဟာဆက္စပ္ေနပါတယ္။ Leadership ေကာင္းေကာင္းမရွိရင္ ၀န္ထမ္းေတြစိတ္ဓာတ္တက္ၾကြမႈမရွိဘဲ  Motivate မျဖစ္ရင္ Teamwork မရွိရင္ အလုပ္ေတြ ေကာင္းေကာင္း ၿပီးမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ရံုးတစ္ရံုးမွာ Leadership ေကာင္းေကာင္းမရွိရင္ Management လည္း ေကာင္းမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကာလတိုမွာ အလုပ္ေတြၿပီးသလိုရွိေပမယ့္ ေရရွည္မွာတိုးတက္မႈမရွိတဲ့ ရံုးတစ္ရံုးျဖစ္လာမွာပါ။ ရံုးတစ္ရံုး သာမက အဖြဲ႕အစည္းတိုင္းမွာ Management ေကာင္းေကာင္းလုပ္တတ္တဲ့ Leader Manger ေတြရွိဖို႕လိုပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ Leadership နဲ႕ Management ဆက္ႏြယ္မႈေတြနဲ႕ ကြာျခားမႈေတြကို အမ်ိဳးမ်ိဳးအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္။ သာမန္ မန္ေနဂ်ာဟာ ၀န္ထမ္းေတြကို လက္ေအာက္ ငယ္သားလို႕ အျမင္ရွိၿပီး အလုပ္ကိုအဓိကအာရံုထားပါတယ္။ အလုပ္ၿပီးရင္ ေက်နပ္တင္းတိမ္လ်က္ရွိပါတယ္။ ဦးေဆာင္သူ မန္ေနဂ်ာက ၀န္ထမ္းေတြကို Followers ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါအဖြဲ႕လိုျမင္ပါတယ္။ Leaderေတြဟာ လူကို အဓိကထားေလ့ရွိၿပီး စိတ္ဓာတ္နဲ႕ ယံုၾကည္မႈကို အရယူႏိုင္ၾကပါတယ္။ ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕တိုးတက္မႈ၊ အလုပ္တိုးတက္မႈနဲ႕၊ အဖြဲ႕အစည္းတိုးတက္မႈကို အာရံုထားပါတယ္။ အနာဂတ္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ရွိၿပီး အခြင့္အလမ္းသစ္ေတြရယူဖို႕အတြက္ စြန္႕စားမႈ (Risk ) ယူပါတယ္။ Management ကတည္ၿငိမ္မႈကို လိုလားၿပီး  Leadership  ကေျပာင္းလဲတိုးတက္မႈကိုလိုလားပါတယ္။ မန္ေနဂ်ာက အလုပ္ကို စီမံခန္႕ခြဲၿပီး ေခါင္းေဆာင္ေတြက လူေတြကို ဦးေဆာင္ပါတယ္။ မန္ေနဂ်ာမွာလက္ေအာက္ငယ္သားေတြရွိၿပီး ေခါင္းေဆာင္မွာ ေနာက္လိုက္ေတြ ရွိပါတယ္။ မန္ေနဂ်ာက စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ ခ်မွတ္တဲ့အခါ ေခါင္းေဆာင္က စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ ေလ်ာ့နည္းေအာင္ လုပ္ႏိုင္တဲ့နည္းလမ္းေတြရွာပါတယ္။ မန္ေနဂ်ာက အမွန္တရားေတြ တည္ေဆာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေခါင္းေဆာင္က အမွန္တရားကို ရွာေဖြပါတယ္။ မန္ေနဂ်ာက မွန္ေအာင္ေနေလ့ရွိၿပီး ေခါင္းေဆာင္က မွန္တဲ့ဘက္က ရပ္တည္ေပးပါတယ္။ မန္ေနဂ်ာက ၀န္ထမ္းေတြကို အျပစ္တင္တဲ့အခါမွာ ေခါင္းေဆာင္က အခက္အခဲျပသနာေတြကို တာ၀န္ခံပါတယ္။ မန္ေနဂ်ာက လမ္းေဟာင္းေပၚမွာ ေလွ်ာက္ေလ့ရွိၿပီး ေခါင္းေဆာင္က လမ္းသစ္ကို ရွာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရံုးတစ္ရံုးမွာသာမက အဖဲြ႕အစည္းတိုင္းမွာ မန္ေနဂ်ာေကာင္းေတြထက္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းေတြလိုအပ္ပါတယ္။

အၾကီးအကဲကသေဘာက်ပါေစ

ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္သည္ လက္ေအာက္၀န္ထမ္းမ်ားအတြက္ စီမံခန္႕ခြဲရသလိို အထက္အၾကီးအကဲကိုလည္း စီမံခန္႕ခြဲရန္ မေမ႕ပါနွင္႕။ကၽြႏုပ္တို႕သည္ အားကိုးအားထား ၿပဳနိုင္သူမ်ားၿဖစ္ေၾကာင္း၊ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရသူမ်ားၿဖစ္ေၾကာင္
း အထက္အၾကီးအကဲမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ၿပသနိုင္လွ်င္ ကၽြႏုပ္တို႕၏ ဘ၀တိုးတက္မႈလမ္းေၾကာင္း အထူးေကာင္းပါလိမ္႕မည္။ အထက္အၾကီးအကဲ၏ ေလးစားယံုၾကည္မႈ ရရွိေစရန္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ရမည့္အၾကံအစည္အတြက္ ေနာက္မတြန္႕သင့္ပါ။ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း၌ အာဏာရွိသူပုဂၢိဳလ္မ်ားကို မ်က္ႏွာလို၊ မ်က္ႏွာလုပ္ရမည့္ သေဘာထားသည္ ေရွ႕သို႕တက္လွမ္းရန္အတြက္ တြက္ခ်က္ၿပီး အားထုတ္ရသည့္ကိစၥ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ က်န္လူမ်ားက ကၽြႏ္ုပ္တို႕ကို အစစ္အမွန္သမားမဟုတ္၊ အရည္အခ်င္းအတုသာရွိသူမ်ားအျဖစ္ တံဆိပ္ခတ္ႏွိပ္ထားလိုက္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။  အေရးႀကီးပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ေလးစားယံုၾကည္မႈကို ရရွိရန္ လမ္းမွန္ႏွင့္လမ္းမွား ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။ အႀကီးအကဲက အေလးအနက္ထားေသာ အေၾကာင္းအရာကို သိရွိၿပီး ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္း၍ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ အႀကီးအကဲက ေမွ်ာ္မွန္းသည္ထက္ ေက်ာ္လြန္ေအာင္လုပ္ျပျခင္းႏွင့္ တန္ဖိုးထားမႈ ပိုမိုတိုးတက္လာေအာင္ တစိုက္မတ္မတ္ နည္းလမ္းရွာေဖြလုပ္ေဆာင္ေနျခင္းမ်ားသည္ ကၽြႏု္တို႕ကို ထင္ရွားေပၚလြင္ေစေသာလမ္းမွန္ျဖစ္သည္။ သို႕ရာတြင္ ေရွ႕မွာတင္ အနားျပားလုပ္ျပျခင္း၊ အေပါင္းအသင္းမ်ားအေပၚ အပုတ္ခ်ျခင္းႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္း၏ ေအာင္ျမင္ၿပီးေျမာက္မႈကို ေမာင္ပိုင္စီး နာမည္ယူျခင္းမ်ားသည္ ကၽြႏ္ုပ္တို႕၏ဂုဏ္သိကၡာကို ေနာက္က်ိေစၿပီး ေရွ႕သို႕ တိုးတက္မႈအခြင့္အေရးကို ဆံုး႐ံႈးေစမည္ျဖစ္ပါသည္။ စကားေျပာရာတြင္ အားတက္သေရာရွိရမည္။ ကၽြႏ္ုတို႕၏တင္ျပခ်က္မ်ားသည္ စနစ္တက်ဖြဲ႕စည္းမႈ၊ စိတ္၀င္စားမႈ၊ အက်ိဳးရလဒ္ကို ရယူေပးႏိုင္မႈတို႕ႏွင့္ ျပည့္စံုေနလွ်င္ အႀကီးအကဲသည္ အေလးဂ႐ုျပဳနားေထာင္ပါလိမ့္မည္။ အႀကီးအကဲက ေမးခြန္းတစ္ခုေမးလာလွ်င္ အားလံုးၿခံဳငံုမိေစေသာ ၀ါက်တစ္ေၾကာင္းတည္းကိုသာ ဦးစြာေျဖပါ။ ေနာက္မွအေသးစိတ္အခ်က္ အလက္မ်ား ဆက္ေျပာပါ။ ဥပမာ -ကၽြန္ေတာ္တို႕မွာ ေရြးခ်ယ္စရာနည္းလမ္းသံုးခုရွိပါတယ္၊ (သို႕မဟုတ္) အဆင့္သံုးဆင့္အနက္ ပထမအဆင့္အေနျဖင့္ တင္ျပရလွ်င္ ဟူေသာစကားမ်ိဳးျဖင့္ စတင္ေျဖၾကားရမည္။ စီမံကိန္းတစ္ခု၏ လက္ငင္းအေျခအေနကို ေဆြးေႏြးေနၾကလွ်င္ ေရွ႕ကိုၾကိဳ၍ စဥ္းစားထားပါ။ ျဖစ္ၿပီးသားအေဟာင္းေတြကို ျပန္ေျပာျခင္းထက္ ေနာက္ထပ္ဘာေတြျဖစ္လာမည္ကို အာ႐ံုစူးစိုက္ၿပီးတင္ျပပါ၊ အေျခအေနေစာင့္ၾကည့္ရမည့္ပံုမ်ိဳး လုံး၀မဖမ္းပါႏွင့္ ။ ေနာက္တစ္ပတ္တြင္ အစီအစဥ္ေရးဆြဲႏိုင္ဖို႕ ျပန္ၾကားခ်က္ေစာင့္ရပါဦးမည္ ဟူေသာ စကားအစား ေနာက္တစ္ပတ္ အစည္းအေ၀းျပန္မစခင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ တိုးတက္မႈရေအာင္ လုပ္ထားပါမယ္ဟု ေျပာသင့္သည္။
            အႀကီးအကဲက တစ္စံုတစ္ခု ခိုင္းလိုက္ၿပီဆိုလွ်င္ ယံုၾကည္မႈအျပည့္အ၀ျဖင့္ တံု႕ျပန္ပါ။ မနက္ဖန္မနက္ ၈နာရီအျပီး ဒီကိစၥကိုေဆာင္ရြက္ထားပါမယ္ ဟူ၍ျဖစ္သည္။ မနက္ျဖန္မနက္ေတာ့ၿပီးေအာင္ ႀကိဳးစားၾကည့္ပါမယ္ ဟူ၍ေျပာလွ်င္ အမွားတစ္ခု က်ဴးလြန္ခဲ့မိၿပီဟုမွတ္ယူပါ။ အႀကီးအကဲမ်ားသည္ မိမိကို ႀကိဳးျပန္ခ်ည္တတ္သူမ်ားႏွင့္ ရဲ၀ံ့စြာတာ၀န္မယူႏိုင္သူမ်ား အေပၚ သံသယတိုးပြားလာတတ္သည္ကို သတိျပဳပါ။ အထက္အရာရွိမ်ားႏွင့္ အျပန္အလွန္လုပ္ေဆာင္ရမည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို အကြက္ခ်လုပ္ပါ။ အႀကီးအကဲသည္ မည္သည့္ကိစၥ၊ သို႕မဟုတ္ မည္သည့္လိုလားခ်က္ကို ေဖာ္ထုတ္လာေတာ့မည္ကို ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္ေတြးပါ။ ကၽြႏ္ုပ္တို႕သည္ ကတိတစ္ခုေပးၿပီးၿပီးဆိုလွ်င္ ခ်က္ခ်င္းလိုက္လုပ္ပါ။ အထက္အႀကီးအကဲက တက်ည္က်ည္ေတာင္းရသည့္ အေျခအေနသို႕ ဘယ္ေတာ့မွ အေရာက္မခံပါႏွင့္။
           အေရးအႀကီးဆံုးအခ်က္မွာ ကၽြႏ္ုပ္တို႕သည္ မိမိကိုယ္ကို ဘယ္ေတာ့မွ ခြင့္မလႊတ္သည့္မူ၀ါဒကို က်င့္သံုးရန္ပင္ျဖစ္သည္။ အက်ိဳးရလဒ္ရေအာင္လုပ္မေပးႏိုင္လွ်င္ အႀကီးအကဲသည္ ကၽြႏု္ပ္တို႕၏ အရည္အခ်င္းအေပၚ သံသယျဖစ္မည္မွာေသခ်ာသည္။ တိုးတက္မႈအစီရင္ခံစာေတာင္းသည့္အခါ ကၽြႏု္ပ္တို႕လုပ္ၿပီးသမွ်ကို ဦးစြာအက်ဥ္းခ်ံဳးေဖာ္ျပပါ။ မလုပ္ႏိုင္ေသးသည္ကို ဦးစြာမတင္ျပပါႏွင့္။ အခုထိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ရည္မွန္းခ်က္ ငါးခုရၿပီ ဟူ၍ အစခ်ီရမည္ျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္မလုပ္ႏိုင္ေသးတာက .................ဟူ၍ အစပ်ိဳးျခင္း မျပဳပါႏွင့္။
           အႀကီးအကဲမ်ား ေက်နပ္မႈရရွိေစရန္ ေအာက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကို လုုိက္နာက်င့္သံုးသင့္သည္။
(က) အေျဖမ်ား အသင့္ကိုင္ထားပါ။ အႀကီးအကဲဘာေမးလာမည္ကို ႀကိဳတင္စဥ္းစားထားပါ။ က်စ္လစ္ျပည့္စံုေသာအေျဖမ်ား စုေဆာင္းထားပါ။ အခ်က္အလက္မ်ားရွာေဖြထားၿပီး ေနာက္ဆံုးသတင္းမ်ား ရယူထားျခင္းျဖင့္ အေၾကာင္းကိစၥတစ္ခုႏွင့္ပတ္သတ္၍ ကၽြႏ္ုပ္တို႕၏ အသိပညာႀကြယ္၀မႈကို အႀကီးအကဲက ေလးစားယံုၾကည္လာေပလိမ့္မည္။
(ခ) ကတိေလွ်ာ့ေပးၿပီး ပိုလုပ္ျပပါ။ ကၽြႏု္ပ္တို႕ အလုပ္ၿပီးရမည့္အခ်ိန္ကို ေဘာင္ကန္႕ထားပါ။ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို စာရင္းလုပ္ပါ။ ရည္မွန္းခ်က္အားလံုးကိုလုပ္ၿပီး ေနာက္တစ္စံုတစ္ခု အပိုလုပ္ထားပါ။ အထက္က ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္ထက္ အၿမဲပိုလုပ္ျပျခင္းျဖင့္ ကၽြႏု္ပ္တို႕၏ထူးခၽြန္မႈေပၚလြင္ပါေစ။
(ဂ)   အမ်ားေရွ႕တြင္ အႀကီးအကဲ၏ ရွင္းလင္းေျပာဆိုခ်က္ကို ဘယ္ေတာ့မွ မဆန္႕က်င္မိပါေစႏွင့္။ တစ္ဦးခ်င္းရင္ဆိုင္ပါ။ အျခားသူမ်ားမၾကားပါေစႏွင့္။ အႀကီးအကဲ၏ အမိန္႕တစ္ခုတြင္ ေမးရန္ေမးခြန္းရွိပါက ေအးေဆးတည္ၿငိမ္ေသာအခ်ိန္ ရသည္အထိေစာင့္ပါ။

အၿပစ္မတင္ပဲ ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္ပါ

ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္သည္ လက္ေအာက္၀န္ထမ္းမ်ားအေပၚတြင္ အျပစ္တင္ရန္ အခ်ိန္အခါမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ ဒါမ်ိဳးလုပ္ရန္အစပထမတြင္ ကၽြႏ္ုပ္တို႕ စိုးရိမ္ေနတတ္ၾကပါသည္။ အေတြ႕အႀကံဳ ရလာသည့္အခါ လြယ္ကူသြားပါလိမ့္မည္။ လက္ေအာက္ကို ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ခ်က္မ်ား ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားရျခင္းသည္ ကၽြႏ္ုပ္တို႕၏ဆက္သြယ္ဆက္ဆံမႈ
အရည္အခ်င္းကို စမ္းသပ္ခံရသည့္ သေဘာလည္းျဖစ္ပါသည္။

ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္လုပ္ပိုင္ခြင့္

လုပ္ပိုင္ခြင့္လို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕သိထားတဲ့ အဂၤလိပ္စကားလံုး  Authority ဟာ  Auctor and Auctoritas  ဆိုတဲ့ လက္တင္ဘာသာစကားလံုးေတြက ဆင္းသက္လာတာပါ။ အဲဒီစကားလံုးေတြရဲ႕ အဓိပၸာယ္က အႀကံဥာဏ္ေပးျခင္း၊ ဆြဲေဆာင္ျခင္း၊ အားေပးျခင္းစတဲ့ အနက္သေဘာကိုေဆာင္ပါတယ္။ ဒီေန႕လုပ္ငန္းခြင္က လူေတြကေတာ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ဆိုတာကို အာဏာ (Power) လို႕မွတ္ယူေနၾကတာေတြ႕ရပါတယ္။

စိတ္ဖိစီးမႈဒဏ္ကို ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲ၀င္နည္း

၁) ျပႆနာေတြကို ေမ့လိုက္ပါ။
- သေဘာက စိုးရိမ္ပူပန္ဖြယ္ ကိစၥအားလံုးကို ေခါင္းထဲက ထုတ္ပစ္လိုက္ပါ။ ျပႆနာေတြ အားလံုးကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ၾကာၾကာေမ့ထားႏိုင္သေလာက္ ဂ႐ုမစိုက္ဘဲ ပစ္ထား လိုက္ပါ။ ဒီလိုျပႆနာအေၾကာင္းကို မစဥ္းစား၊ ဂ႐ုမစိုက္ဘဲ ၾကာၾကာထားႏိုင္ေလ၊ သင့္ရဲ႕ စိတ္ေတြဟာ တည္ၿငိမ္ ၿငိမ္းခ်မ္းလာၿပီး သင့္ခႏၶာကုိယ္ဟါ အဲဒီျပႆနာေတြကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႔ တုိက္မလား၊ ေျပးမလားဆိုတဲ့ (Fight and Flight) စနစ္ကို ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ အခ်ိန္ပိုရလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔မွသာ ျပႆနာေလ်ာ့နည္းသြား ေအာင္ စီစဥ္ရင္ဆိုင္ႏိုင္ၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ စိုးရိမ္ပူပန္စိတ္ေတြကို ေလ်ာ့က်သြားေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စတိုပစၥည္းမ်ားဘယ္လိုၾကီးၾကပ္မလဲ (Store Control)

စတိုပစၥည္းမ်ားကို လိုအပ္သည္ထက္ ပိုမိုေလွာင္ထားျခင္း လိုအပ္သည္ထက္ေလ်ာ့ နည္္းေလွာင္ထားျခင္း တို႕ေၾကာင္႕ လုပ္ငန္းကို လြန္မင္းစြာ ထိခိုက္ႏိုင္ပါသည္။ လုပ္ငန္္းကို မထိခိုက္ရေလေအာင္ စတိုပစၥည္းမ်ားကို  လိုအပ္သည္ထက္ မ်ားလည္းမမ်ားေအာင္၊ နည္းလည္းမနည္းေအာင္ သိုေလွာင္ထားရန္ လိုအပ္ပါသည္။  လိုအပ္သည္ထက္ ပိုမို ေလွာင္ထားျခငး္ေၾကာင့္လည္းေကာင္း ျဖစ္ေပၚတတ္ေသာ ခၽြတ္ယြင္း အားနည္းခ်က္မ်ားမွာ ေအာက္ပါ အတိုင္းျဖစ္ပါသည္။
စတိုပစၥည္းမ်ားကို ပိုမို သိုေလွာင္ထားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ခၽြတ္ယြင္းခ်က္မ်ား။
(က)Capital Costs (အရင္းအႏွီးပိုမိုကုန္က်ျခင္း)
(ခ)Space Cost (ထားသံုးရန္ေနရာစရိတ္ပိုမိုကုန္က်ျခင္း)
(ဂ)Equipment Cost (လုပ္ငန္းသံုးပစၥည္းစရိတ္ပိုမိုကုန္က်ျခင္း)
(ဃ)Personal Costs (၀န္ထမ္းစရိတ္ပိုမိုကုန္က်ျခင္း)
(င)Insurance (အာမခံေၾကးပိုမိုကုန္က်ျခင္း)
(စ)Deterioration (ပ်က္စီးယိုယြင္းမႈပိုမ်ားျခင္း)
(ဆ)Obsolesence (ေခတ္ကုန္အသံုးမ၀င္ျဖစ္မႈပိုမ်ားျခင္း)
ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို လိုအပ္သည္ထက္ ပိုမို သိုေလွာင္ထားျခင္းေၾကာင္႕ အထက္ပါ စရိတ္မ်ား ပိုမိုကုန္က်ရသျဖင္႕  လုပ္ငန္း၏ အသားတင္ အျမတ္ကို ထိခိုက္ေစပါသည္။ စတိုပစၥည္းမ်ားကို ေလ်ာ့နည္း သိုေလွာင္ထားျခင္းေၾကာင္႕  တခ်ိန္မဟုတ္ တစ္ခ်ိန္တြင္ ကုန္ၾကမ္းပစၥည္းမ်ား ျပတ္လပ္သြားႏိုင္ပါသည္။
ယင္းသို႕ ျပတ္လပ္ပါက -
(က)ကုန္ထုတ္လုပ္မႈမရွိဘဲလုပ္ခမ်ား၊ ပံုေသ၀န္ေဆာင္စရိတ္မ်ား ကုန္က်ရျခင္း။
(ခ)ကုန္ထုတ္မႈပမာဏ က်ဆင္းသြားသည္ႏွင့္အမွ် ကုန္ေရာင္းပမာဏ က်ဆင္းသြားမည္ျဖစ္ရာ၊ ယင္းက်ဆင္း သြားေသာ  ကုန္ေရာင္း ပမာဏေပၚမွာ ရသင့္ ရထိုက္သည့္ အျမတ္မ်ား ဆံုးရႈံုးရျခင္း။
(ဂ)ေဖာက္သည္မ်ား မွာၾကားထားေသာ ကုန္မ်ားကို အခ်ိန္မီ မတင္ပို႕ႏိုင္ျခင္း၊ သတ္မွတ္ရက္ထက္ ေနာက္က်မွ တင္ပို႕သျဖင္႕ ရရွိထားေသာ ကုန္အမွာစာ ပယ္ဖ်က္ခံရျခင္း၊ နာမည္ပ်က္ျခင္း၊ ေလွ်ာ္ေၾကးေပးရျခင္း။
(ဃ)၀ယ္ယူေရး စရိတ္မ်ား အလြန္အမင္း ပိုမိုကုန္က်ျခင္း၊ အေရးတၾကီး ၀ယ္ယူရသည့္ အခါမ်ား၌ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္  အခ်ိန္မီ ရရွိရန္အတြက္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားႏွင္႕ သယ္ယူပို႕ေဆာင္ခမ်ားကို သာမန္အခ်ိန္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားထက္ (အျမန္ေၾကး)  ပိုမို ေပးရတတ္ပါသည္။
(င)ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ အစီအစဥ္ ဖရိုဖရဲျဖစ္ျခငး္၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈသည္ မွန္မွန္ထုတ္လုပ္ေနမွသာ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းတြင္  ၀န္ထမ္းမ်ားစြမ္းရည္ ျပည္႕၀လာၾကပါမည္။ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္း ျပတ္ေတာင္းျပတ္ ေတာင္းျဖစ္ေနပါက မလိုလားအပ္ေသာ ကုန္က်စရိတ္မ်ား တိုး၍ ကုန္လာႏိုင္ပါသည္။
စတိုတစ္ခုတြင္ အမ်ိဳးအစား ကြဲျပားျခားနားေသာ စတိုပစၥည္းအမ်ိဳးေပါင္း ရာေပါင္းမ်ားစြာ ရွိမည္ျဖစ္ရာ၊  ယင္းပစၥည္းမ်ားအနက္ ပစၥည္းတမယ္မယ္ကို လုိအပ္သည္႕အခ်ိန္တြင္ မရရွိႏိုင္ပါက၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္း  ရပ္ဆိုင္းသြားမည္ျဖစ္ရာ စတိုပစၥည္းမ်ားကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကြပ္ကဲရန္မွာ မည္မွ် အေရးပါသည္ကို အထူးရွင္းျပရန္ပင္  လိုမည္မထင္ပါ။
ဒါေၾကာင့္  စတိုပစၥည္းမ်ားကို ေသခ်ာ တြက္ခ်က္  ၾကီးၾကပ္ရန္ လိုအပ္ပါတယ္။ စတိုပစၥည္းမ်ားကုိ လိုအပ္သည္ထက္ ပိုမို သိုေလွာင္ထားျခင္းေၾကာင္႕ လုပ္ငန္းတြင္ ထိခိုက္မႈရွိသျဖင္႕  လိုအပ္သည္ထက္ ပိုမို သိုေလွာင္ ထားျခင္းမ်ိဳး မျဖစ္ရေအာင္ စတိုတြင္ ထားရွိရမည့္ ပစၥည္းတစ္မ်ိဳးစီ၏ အျမင္႕ဆံုး (အမ်ားဆံုး) ထားရွိရမည္႕ အေရအတြက္ကို  သတ္မွတ္ ေပးရပါမည္။ စတိုတြင္ သိုေလွာင္ရာ၌ ယင္းအမ်ားဆံုး အေရအတြက္ထက္ မေက်ာ္လြန္ေစရန္ ၾကည့္ရႈ ကြပ္ကဲရန္ လိုအပ္ပါသည္။
စတိုပစၥည္းမ်ားကို လိုအပ္သည္ထက္ ေလ်ာ႕နည္း သိုေလွာင္ ထားျခင္းေၾကာင္႕ လုပ္ငန္းတြင္ ထိခိုက္မႈရွိသျဖင္႕  လိုအပ္သည္ထက္ ေလ်ာ႕နည္း သိုေလွာင္မႈမ်ိဳး ျဖစ္ေစရန္ အနိမ္႕ဆံုးထားရွိရမည္႕ အေရအတြက္ကို သတ္မွတ္ေပးရပါမည္။ ယင္းသို႕ သတ္မွတ္ထားေသာ အနိမ္႕ဆံုး  (အနည္းဆံုး) ရွိရမည္႕ အေရအတြက္ေအာက္သို႕ ေရာက္ရွိ မသြားေစရန္အတြက္ ၾကပ္မတ္ၾကည္႕ရႈရန္ လိုအပ္ပါသည္။
စတိုပစၥည္းမ်ား၏ အနိမ္႕ဆံုး လက္က်န္ အေရအတြက္ေအာက္သို႕ မေရာက္ရွိမီ၊ ျပန္မွာ၀ယ္ယူ ျဖည္႕တင္းမွသာ လိုအပ္သည္႕ အေရအတြက္ထက္  ေလ်ာ႕နည္းမႈ ရွိမည္မဟုတ္ပါ။ ထို႕ေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လက္က်န္အေရအတြက္သို႕ ေရာက္ရွိ မသြားေစရန္အတြက္ ၾကပ္မတ္ၾကည္႕ရႈရန္ လိုအပ္ပါသည္။
စတိုပစၥည္းမ်ား၏ အနည္းဆံုး လက္က်န္ အေရအတြက္ေအာက္သို႕ မေရာက္ရွိမီ၊ ျပန္မွာ၀ယ္ယူ ျဖည္႕တင္းမွသာ လိုအပ္သည့္ အေရအတြက္ထက္ ေလ်ာ႕နည္းမႈ ရွိမည္မဟုတ္ပါ။ ထုိ႕ေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လက္က်န္ အေရအတြက္သို႕ မေရာက္မီ မည္သည့္ အဆင္႕တြင္ ျပန္မွာအဆင္႕ (REORDER LEVEL)ကို သတ္မွတ္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျပန္မွာအဆင့္သို႕ ေရာက္ရွိသျဖင္႕ ျပန္မွာသည့္ အခါတြင္လညး္ တၾကိမ္ျပန္မွာလွ်င္  အေရအတြက္မည္မွ် ျပန္မွာသင့္သည္ ဆိုသည့္ ျပန္မွာအေ၇အတြက္ ( Reorder Quantity) ကို သတ္မွတ္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
အထက္ပါအတိုင္း အမ်ားဆံုးအဆင္႕ ၊အနည္းဆံုးအဆင္႕၊ ျပန္မွာအေရအတြက္တို႕ကို တခါတည္း ပံုေသသတ္မွတ္ထားရမည္ ဟူ၍မဆိုလိုပါ။  အခ်ိန္အခါအေလ်ာက္ ျပဳျပင္သတ္မွတ္သင့္ပါက ျပဳျပင္သတ္မွတ္ရပါမည္။
ျခံဳ၍ဆိုရေသာ္ စတိုတြင္ ပစၥည္းမ်ားကို မ်ားလည္းမမ်ား၊ နည္းလညး္ မနည္းရေလေအာင္ စတိုပစၥည္းမ်ားကို အမ်ားဆံုးအဆင္႕ (အျမင္႕ဆံုးအဆင္႕) အနည္းဆံုးအဆင္႕ (အနိမ္႕ဆံုးအဆင္႕) ျပန္မွာအဆင္႕၊ ျပန္မွာအေရအတြက္တို႕ကို သတ္မွတ္ၾကီးၾကပ္ သြားရပါမည္။
ကုန္အမ်ား ဆံုးအဆင္႕ (Maximum Level)
စတိုပစၥည္းတစ္ခု၏ အမ်ားဆံုးအဆင္႕ ဆိုသည္မွာ သိုေလွာင္ရံုတြင္ ယင္းကုန္ပစၥည္းမ်ား အမ်ားဆံုးသိုေလွာင္  ထားရမည္႕ အေရအတြက္ကို ေခၚပါသည္။ ယင္းအဆင္႕မွာ သက္ဆိုင္ရာကို ပစၥည္းအား အမ်ားဆံုး သိုေလွာင္ထားႏိုင္သည္႕ အဆင္႕ျဖစ္ရာ ၀ယ္ယူေရးဌာန အေနျဖင္႕  ယင္းအဆင္႕ဆင္႕ ေက်ာ္လြန္၍ ၀ယ္ယူ သိုေလွာင္ထားမိျခင္း မရွိေစရန္ သတိျပဳရျပမည္။ (သို႕ရာတြင္ ေစ်းကြက္တြင္ ၀ယ္ေစ်း  မ်ားက်ဆင္းေနပါက၊ ထိပ္ပိုင္း စီမံခန္႕ခြဲမႈ၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင္႕ ခၽြင္းခ်က္တစ္ရပ္အေနျဖင္႕ ၀ယ္ယူႏိုင္ပါသည္။ ) အမ်ားဆံုးအဆင္႕ကို  ေအာက္ပါအခ်က္မ်ား အေပၚမူတည္ျပီး သတ္မွတ္ပါသည္။
(က)သံုးစြဲမႈႏႈန္း
(ခ)ေခတ္ကုန္အသံုးမ၀င္ျဖစ္မႈအလားအလာ
(ဂ)ပ်က္စီးယိုယြင္းမႈအလားအလာ
(ဃ)သိုေလွာင္စရိတ္
(င)သိုေလွာင္ရန္ေနရာ။

စံတန္ဖိုး (Standard Cost) သေဘာတရား

ေငြစာ၇င္းဌာနက ဘ႑ာေရး စာရင္းကိုင္ေတြကိုသာ ေယဘုယ်အားျဖင္႕ တာ၀န္ယူၾကရပါတယ္။ ပစၥည္းေတြ အမ်ိဳးအစားမ်ားမ်ား၊ အေရအတြက္မ်ားမ်ား ထုတ္လုပ္လာျပီဆိုရင္ ျဖစ္ေစ၊ ထုတ္လုပ္ပံု နည္းစနစ္ေတြကလည္း တစ္မ်ိဳးနဲ႕ တစ္မ်ိဳး ကြဲျပားျခားနားလာရင္ ျဖစ္ေစ၊ တန္ဖိုးတြက္ဌာနတစ္ခု သီးျခားထားရပါတယ္။ ဥပမာ- ေအာ္ဒါအလိုက္မွာတဲ႕ ထုတ္လုပ္တဲ႕ လုပ္ငန္းေတြမွာ  ေအာ္ဒါ တစ္ခုျခင္းအလိုက္ တြက္ၾကရတယ္။ အသုတ္လိုက္မွာတဲ႕ ထုတ္တဲ႕လုပ္ငန္းေတြမွာ  အသုတ္လိုက္ တန္ဖိုးတြက္ၾကရပါတယ္။ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုျပီးမွ တစ္ခုထုတ္တဲ႕  လုပ္ငန္းေတြမွာ ျဖစ္စဥ္အလိုက္ တန္ဖိုးတြက္မွသာ ျဖစ္စဥ္ တစ္ခုျခင္းအလုိက္ တန္ဖိုးမွန္ကို ရႏိုင္ပါတယ္။
တခ်ိဳ႕လုပ္ငန္းေတြမွာ ကန္ထရိုက္လုပ္ငန္းေတြ လက္ခံေဆာင္ရြက္ေတာ႕ ကန္ထရိုက္တန္ဖိုးေတြနဲ႕ တြက္ၾကရပါတယ္။   ဒါဟာ တန္ဖိုးတြက္ပညာ ရႈေထာင္႕က ေဆာင္ရြက္ေပးတဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြၿဖစ္ပါတယ္။
စံတန္ဖိုးကို တြက္ၾကတာဟာ တန္ဖိုးတြက္ပညာ ရႈေထာင္႕ကၾကည္႕ရင္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာ ရွိတဲ႕အနက္ ေသခ်ာဆံုးတစ္ခုက   တန္ဖိုးထိန္းခ်ဳပ္မႈ (Cost Cintrol) လုပ္ခ်င္တာျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တန္ဖိုးကို အခ်ိန္မေရြး မရႏိုင္ေတာ႕ စံတန္ဖိုးတစ္ခုခု ရွိမွသာ ကုန္လက္က်န္ေတြ တန္ဖိုးသတ္မွတ္ဖို႕ျဖစ္ျဖစ္၊ ေရာင္းေစ်းသတ္မွတ္ဖုိ႕ျဖစ္ျဖစ္ တန္ဖိုး ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းအားျဖင္႕ စရိတ္ေတြ  နည္းႏိုင္သမွ် နည္းသြားေအာင္ (Minimize the Cost) လုပ္ဖို႕အတြက ္စံတန္ဖိုးကို အားကိုးၾကရပါတယ္။
ဥပမာ- ထုတ္လုပ္မႈဌာနက ထုတ္ကုန္ေတြကို  ေန႕ခ်င္းရက္ခ်င္း တြက္ျပီး အေရာင္းဌာနကို ပို႕ေပးေနေပမဲ႕ အမွန္၀န္ေဆာင္ စရိတ္ေတြက လကုန္တာေတာင္ မစံုတတ္ေသးလို႕ အမွန္ကုန္က်စ၇ိတ္ မတြက္ႏိုင္ေသးခင္မွာ စံကုန္က်စရိတ္ကိုသာ အားကိုးရတာျဖစ္လို႕ပါ။ ထုတ္လုပ္မႈ ဌာနစာရင္းကို စာရင္းကိုင္ေတြဟာ ဘယ္ပစၥည္းကို ျဖစ္ျဖစ္တန္ဖုိးကုိ မတြက္လို႕မျဖစ္ပါဘူး။
အခ်ိဳ႕ စက္ရံုၾကီးေတြမွာ ဘ႑ာေရးဌာနအျပင္ တန္ဖိုးတြက္ဌာနရယ္လို႕ သီးျခားထားျပီး တန္ဖိုးထိန္းခ်ဳပ္မႈကို  ေဇာင္းေပးျပီး လုပ္ၾကပါတယ္။
ထုတ္ကုန္ တစ္ယူနစ္ (Unit Cost) ရဲ႕ တန္ဖိုး
ထုတ္ကုန္ တစ္ယူနစ္ရဲ႕ တန္ဖိုးဆိုတာ တန္ဖိုးတြက္ စာရင္းသမားေတြေရာ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး စာရင္းသမားေတြပါ တြက္ခ်က္ေလ့ရွိသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခု ၿဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး စာရင္းကိုင္ကလည္း စက္ရံုက ထြက္လာတဲ႕ ထုတ္လုပ္ကုန္စည္ေတြကို တန္ဖိုးတြက္ နည္းစဥ္နဲ႕ တြက္ေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ ကုန္ပစည္းတစ္မ်ိဳးတည္း ထုတ္တဲ့ စက္ရံုအလုပ္ရံုေတြမွာ စုစုေပါင္း ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုး  (C.O.S) ကို စုစုေပါင္း ကုန္ထြက္ (C.O . P ) နဲ႕ စားတဲ႕နည္းနဲ႕ တြက္ၾကပါတယ္။ ေနာက္တစ္နည္းက တစ္ယူနစ္ခ်င္းေပၚမွာ တစ္ယူနစ္ ကုန္ၾကမ္းတန္ဖိုး တစ္ယူနစ္ လုပ္အားခနဲ႕ တစ္ယူနစ္အတြက္ က်ခံရမည့္ ၀န္ေဆာင္မႈ စရိတ္ေတြကို ေပါင္းၿပီး ရွာတတ္ၾကပါတယ္။
တစ္ယူနစ္ ကုန္ၾကမ္းတန္ဖိုး
တစ္ယူနစ္ ကုန္ၾကမ္းတန္ဖိုးကို သတ္မွတ္ရာတြင္ တန္ဖိုးတြက္ ရႈ႕ေထာင့္မွ တြက္လ်င္ နည္းနွစ္နည္း ရွိပါတယ္။
(က) အမွန္ကုန္ၾကမ္းတန္ဖိုး (Actual Material Cost)
(ခ) စံကုန္ၾကမ္းတန္ဖိုး ( Standard Material Cost) တို႕ပဲ ၿဖစ္ပါတယ္။
အမွန္ကုန္ၾကမ္း တန္ဖိုး စရိတ္ဆိုတာ ဂိုေထာင္က ထုတ္ယူၿပီး အမွန္တကယ္ သံုးစြဲ ကုန္က်သြားတဲ႕ ကုန္ၾကမ္းကို စတိုဌာနက ရတဲ႕ စာရင္းအရရယ္ ထုတ္လုပ္မႈက ရတဲ႕ စာရင္းအရ ယူတာပါ။ စာရင္းအရ ရွာမယ္ဆိုရင္
(က) စာရင္းဖြင့္ ကုန္လက္က်န္               xxxxx
(ခ) ကုန္ၾကမ္းအ၀ယ္စာရင္း                + xxxxx
စုစုေပါင္း ကုန္ၾကမ္း                              xxxxx
(ဂ) စာရင္းပိတ္ကုန္လက္က်န္             -  xxxxx
ကုန္ၾကမ္း အသံုးစာရင္း                         xxxxx
စံကုန္ၾကမ္းတန္ဖိုး ဆိုတာက အစကတည္းက ထုတ္လုပ္မႈ ဌာနက ေသေသခ်ာခ်ာ တိုင္းတာၿပီး တြက္ခ်က္ထားသည့္ ႏႈန္းၿဖစ္သည္။ ထုတ္လုပ္မည့္ ပစည္းတစ္ခုအတြက္ အမွန္တကယ္ သံုးလိုက္သည့္ ကုန္ၾကမ္းပမာဏကို တိတိက်က် ခ်ိန္တြယ္ တိုင္းတာ သတ္မွတ္ထားတာ ၿဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဴးအစား တစ္ခုအတြက္ ဘယ္ေလာက္ကုန္တယ္ဆိုတဲ႕ စံကို ယူလိုက္တာ ၿဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးအစားခ်င္းတူရင္ စံပမာဏ အတိုင္းသာ သတ္မွတ္တြက္ခ်က္လိုက္တာ ၿဖစ္ပါတယ္။
တစ္ယူနစ္ လုပ္အားတန္ဖိုး (Labour Cost )
လုပ္အားခကို တြက္ခ်က္မယ္ ဆုိရင္လည္း အေၿခခံ ႏွစ္ခ်က္ပဲ ရွိပါတယ္။
(က) အမွန္လုပ္အားခ
(ခ) စံလုပ္အားခ တို႕ ၿဖစ္ပါတယ္။
အမွန္လုပ္အားခဆိုတာ တကယ္ကုန္က်သြားတဲ့ ေလဘာခကို ေငြစာရင္းဌာန ၊ လယ္ဂ်ာစာရင္းအတိုင္း ယူၿပီး ေဖာ္ၿပတာ ၿဖစ္ပါတယ္။ လစား ေန႕စား လုပ္သားေတြရဲ႕ လစာလုပ္ခ ႏွင့္ အခ်ိန္ပိုတို႕ကို လယ္ဂ်ာမွာ ေပၚတဲ့အတိုင္း ယူထားတာ ၿဖစ္ပါတယ္။
စံလုပ္အားခ ဆိုတာကေတာ့ ပစၥည္းတစ္မ်ိဳး ထုတ္လုပ္ရာမွာ တကယ္ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ရတဲ့ လုပ္သားေတြရဲ႕ အခကို အေၿခခံ တြက္နည္းအၿဖစ္ယူၿပီး စံလုပ္အားခလို႕ တြက္ခ်က္တာ ၿဖစ္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ တစ္ရက္ အလုပ္လုပ္ရင္ အလုပ္ဘယ္ေလာက္ၿပီးသလဲ တစ္ရက္လုပ္ခကို တစ္ရင္ၿပီးစီးသည့္ ယူနစ္ႏွင့္စားရင္ တစ္ယူနစ္ရဲ႕ စံလုပ္အားခကို ရရွိမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။
တစ္ယူနစ္ ၀န္ေဆာင္စရိတ္
၀န္ေဆာင္စရိတ္ဆိုတာ အဓိကအားၿဖင့္ သြယ္၀ိုက္ လုပ္အားခႏွင့္ သြယ္၀ိုက္စရိတ္မ်ားကို ဆိုလိုပါတယ္။ ကုန္ၾကမ္းနဲ႕ လုပ္အားခမ်ားလိုပဲ တြက္ခ်က္ပံု ႏွစ္နည္း ရွိပါတယ္။
( ၁ ) အမွန္၀န္ေဆာင္စရိတ္
( ၂ ) စံ၀န္ေဆာင္စရိတ္တို႕ ၿဖစ္ပါတယ္
အမွန္၀န္ေဆာင္စရိတ္ဆိုတာ ေငြစာရင္းဌာနက လယ္ဂ်ာစာရင္းေတြမွာ ေပၚေနတဲ႕ တကယ္ေပးေခ်လိုက္ရတဲ့ စရိတ္ေတြ ေပးရန္အမွန္ၿဖစ္ၿပီး မေပးေခ်ရေသးတဲ့ စရိတ္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။
စံ၀န္ေဆာင္စရိတ္ကေတာ့ ကုန္ထြက္ပမာဏ တစ္ခုအတြက္ ေယဘူယ်အားၿဖင့္ ကုန္က်လိုက္တဲ့ ၀န္ေဆာင္စရိတ္ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုပါ။ အစိတ္အပိုင္းလို႕ ေၿပာရတာဟာ တန္ဖိုးအားလံုးရဲ႕ တခ်ိဳ႕တ၀က္လို႕ အဓိပါယ္ ရပါတယ္။
စံ၀န္ေဆာင္စရိတ္သတ္မွတ္မယ္ဆိုရင္
၀န္ေဆာင္စရိတ္ေတြကို စံသတ္မွတ္မယ္ဆိုရင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး၊ အနီးစပ္ဆံုးနဲ႕ အမွန္ကန္ဆံုးျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႕  သတိျပဳရတဲ႕ အခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ- အရင္လမ်ားက ကုန္က်ခဲ႕တဲ႕ မီးစက္သံုး ဒီဇယ္ဆီခဆိုပါေတာ႕။ ေနာက္လတစ္လမွာ  မီးစက္ သံုးစြဲမႈနည္းသြားရင္ ဒီဇယ္ခလည္း နည္းသြားမွာပါ။ ဒီလိုေျပာင္းလဲႏိုင္တဲ႕ သေဘာတရားရွိလို႕ အနီးစပ္ဆံုး မွန္ကန္ႏိုင္သမွ်  မွန္ကန္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္သင္႕သလဲလို႕  စဥ္းစားၾကရာမွာ ကာလသံုးပါးစလံုး စဥ္းစားမွသာ မွန္ကန္ႏိုင္တယ္လို႕ အေျဖထြက္ပါတယ္။
တခ်ိဳ႕ဆရာေတြက စံကိုယူမယ္ဆိုရင္ အတိတ္ကာလက အနီးစပ္ဆံုး ၆လေလာက္က ၀န္ေဆာင္စရိတ္ေတြကို  ႏႈိင္းယွဥ္ ဆံုးျဖတ္သင္႕တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က အနည္းဆံုး ၃လကိုျပန္ၾကည္႕ ရမယ္လို႕ဆိုတယ္။ တခ်ိဳ႕က ပစၥဳပၸန္မွာ ဘာေတြလုပ္ေနသလဲ၊  လက္ငင္း ကိန္းဂဏန္းေတြကို ထည္႕စဥး္စားရမယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က အနာဂတ္မွာ ေဆာင္ရြက္မယ္႕ စီမံကိန္ုးေတြနဲ႕လညး္ ဆိုင္တယ္၊ စီမံကိန္ုးအရ လက္ရွိလုပ္ငန္းေတြကို ရပ္ပစ္မယ္။ လက္ရွိစနစ္ကို ဆက္မသြားေတာ႕ဘူးဆိုရင္ အနာဂတ္မွာ စံလြဲႏိုင္တယ္လို႕လည္း  ေထာက္ျပၾကပါတယ္။
တစ္ယူနစ္အတြက္ စံ၀န္ေဆာင္မႈ စရိတ္တြက္နည္းကေတာ႕ တစ္လအတြက္ စုစုေပါင္း စံ၀န္ေဆာင္စရိတ္ကိုတည္၊  တစ္လအတြက္ ထြက္ရွိတဲ႕ ယူနစ္နဲ႕စားျပိး ယူၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈ သဘာ၀အရ တခ်ိဳ႕ပစၥည္းေတြကို ထုတ္လုပ္တာ တစ္လမၾကာတတ္ေတာ႕  တစ္ရက္အတြင္း ၀န္ေဆာင္စရိတ္ က်သင္႕ေငြကို တည္ျပိး တစ္ရက္တြက္နည္းနဲွ႕ စားတာ တြက္ၾကပါတယ္။ ဒီေတာ႕ ဥပမာအားျဖင္႕…
တစ္ရက္အတြက္ ပ်မ္းမွ်၀န္ေဆာင္စ၇ိတ္= တစ္လ၀န္ေဆာင္စရိတ္စုစုေပါင္း
.                                                                                ၃၀
တစ္ယူနစ္စံ၀န္ေဆာင္စရိတ္              =  တစ္ရက္ပ်မ္းမွ်၀န္ေဆာင္စ၇ိတ္
.                                                      တစ္ရက္အတြက္စံကုန္ထြက္ပမာဏ

ေငြေၾကး အလြဲသံုးစားမႈ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္႕ နည္းလမ္းမ်ား

ေငြေၾကး အလြဲသံုးစားမႈကို ေအာက္ေဖာ္ျပပါ နညး္လမ္းမ်ားျဖင္႕  ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။
၁။ ဆင္႕ကဲဆင္႕ကဲ ေငြအစားထိုး၍ လိမ္လည္ျခင္း၊
ဤနညး္မွာ ျမီစား(ကုမၸဏီသုိ႕ အေၾကြးေပးဆပ္ရန္ ရွိသူ)တစ္ဦးထံမွ ေငြလက္ခံ ရရွိေသာအခါ စာရင္းမသြင္းဘဲ ထိန္ခ်န္ထားျပီး အလြဲသံုးစား၍ ေနာက္အျခား ျမီစား (ကုမၸဏီသုိ႕ အေၾကြးေပးဆပ္ရန္ ရွိသူ) တစ္ဦးထံမွ ေငြရရွိေသာအခါမွ ယခင္ရရွိေသာ  ေငြအတြက္ အ၀င္စားရင္းသြင္းကာ ေနာက္ရရွိေသာေငြကို စာရင္းမသြင္းဘဲ ထိန္ခ်န္ထားေသာ နည္းျဖစ္သည္။  ဤသို႕ ဆင္႕ကဲဆင္႕ကဲ လိမ္လည္ စာရင္း တင္သြင္းသြားျခင္း အားျဖင္႕  ျမီစား(ကုမၸဏီသုိ႕ အေၾကြးေပးဆပ္ရန္ ရွိသူ) လက္က်န္မ်ား အခ်ိန္ၾကာျမင္႕စြာ က်န္ရွိေနမည္ မဟုတ္သည္႕အတြက္ သဲလြန္စရရန္ ခဲယဥ္းသည္။ ျမီစားထံမွ ေၾကြးျပန္ဆပ္ေငြ စာရင္းသြင္းျခင္းကို ဂရုတစိုက္ ေသခ်ာစြာ  စစ္ေဆးမွသာ သိရွိမည္ ျဖစ္ပါသည္။
၂။၀န္ထမ္းႏွင္႕ ကုန္ေၾကြး၀ယ္သူ -ျမီစားတိို႕  ပူးေပါင္း ၾကံစည္ လိမ္လည္ျခင္း၊
ပံုစံအားျဖင္႕ ကုန္ေၾကြးေ၇ာင္းရာတြင္ အေရာင္းေျပစာ၌ သင္႕ေငြကို နားလည္မႈျဖင္႕ ေလွ်ာ႕ေရးျပီး၊ ထိုေလွ်ာ႕ေရးထားေသာ ေငြကို  အေရာင္းစာေရးႏွင္႕  ၀ယ္သူတို႕ ခြဲေ၀ယူျခင္းမ်ိဳး  ျဖစ္ပါသည္။
၃။ ၀န္ထမ္းႏွင္႕ ျမီရွင္(ကုမၸဏီမွ အေၾကြးေပးရမည့္သူ) ပူးေပါင္း ၾကံစည္ လိမ္လည္ျခင္း၊
ပံုစံအားျဖင္႕  ျမီရွင္အား ေငြေတာင္ခံလႊာမ်ား လိမ္လည္ တင္သြင္းေစျပီး၊ ယင္းသင္႕ေငြကို ျမီရွင္သို႕ အေပးျပကာ၊ ႏွစ္ဦး ခြဲေ၀ယူျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။
၄။ မိမိတို႕၏ ေငြအလြဲသံုးစား ျပဳထားမႈမ်ားကို ဖံုးကြယ္ရန္အတြက္ ေငြကိုင္ႏွင္႕ စာရင္းကိုင္တို႕  အခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းၾကံစည္ျပီး စာရင္းမ်ား လိမ္လည္ ေရးသြင္းျခင္း၊
၅။ ကုန္ေရာင္းခ်သူမ်ားမွ ကုန္ေၾကြး၀ယ္ ျမီစားမ်ား စာရင္းတြင္၊ မဟုတ္မမွန္ေသာ  ကုန္ေရာင္း ျပန္အပ္မႈမ်ား၊ ေလွ်ာ႕ေငြ ေပးမႈမ်ား၊ ေၾကြးဆံုး ပယ္ဖ်က္မႈမ်ားကို  လုပ္ၾကံ စာရင္းသြင္းျခင္း၊
၆။ ကုန္၀ယ္ယူသူ (Purchaser) မ်ားနွင့္ မိမိတို႕ ၀ယ္ယူေနသည္႕ Supplier ပူးေပါင္း၍ ေစ်းႏႈန္းမ်ား ပိုမိုတင္ၿပေတာင္းခံၿခင္း ႏွင္႕ အေၾကြး၀ယ္ယူၿခင္း ၿဖစ္ေသာ္လည္း လက္ငင္းေငြေခ်စနစ္ၿဖင္႕ ၀ယ္ယူသည္ဟု စာရင္းသြင္းၿခင္း
၇။ အေသးအဖြဲ အသံုးစရိတ္ ေျပစာ အတုအလိမ္မ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း။
၈။ လစာစာရင္းတြင္ အမည္မ်ား လုပ္ၾကံ စာရင္းသြင္းျခင္း သို႕မဟုတ္ စုစုေပါင္း သင္႕ေငြမ်ားကို ပိုမိုေပါင္းထားျခင္း (သင္႕ေငြ ပိုေပါင္းျခင္းကို ၊  သင္႕ေငြမ်ားအား ေသခ်ာစြာ စိစစ္ျခင္းမွတစ္ပါး အျခားေဖာ္ထုတ္ရန္ နည္းလမ္းမရွိပါ)
၉။ အစုရွယ္ယာ အတုအလိမ္မ်ား ထုတ္ေပးျခင္း၊
၁၀။ ဘဏ္ရွင္းတမ္း အတုအလိမ္မ်ား စာရင္းစစ္ရန္ တင္ျပျခင္း၊
၁၁။ ပိုင္ဆိုင္ပစၥည္းမ်ားကို စည္းစနစ္မက်ဘဲ ေရာင္းခ်၍၊ ေရာင္းရေငြကို အလြဲသံုးစားျပဳကာ၊ ပစၥည္းတန္ဖိုးကို ဆံုးရွံုးေငြ အျဖစ္လည္းေကာင္း၊  တန္ဖိုးေလွ်ာ႕ေငြ  အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ စာရင္းမွပယ္ဖ်က္ (Write-Off)ျခ

စီမံခန္႔ခြဲမႈနည္းပညာ

စီမံခန္႕ခြဲမႈလုပ္ငန္း တာ၀န္မ်ား
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္း (Planning)
စီမန္ခန္႕ခြဲမွု လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ား ထဲက ပထမဆံုး လုပ္ငန္းစဥ္က လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္း Planning ၿဖစ္ပါတယ္။
Planning ကုိ မေဆြးေႏြးခင္ စီမံခန္႕ခြဲမွု လုပ္ငန္း တာ၀န္မ်ားကေတာ႕-
(၁) လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္း (Planning)
(၂) ဖြဲ႕စည္းျခင္း (Organizing)
(၃) ညႊန္ၾကားျခင္း (Directing))
(၄) ညွိႏွိုင္းျခင္း (Coordinating)
(၅) ကြပ္ကဲျခင္း (Controlling)
(၆) ဆံုးျဖတ္မွုျပဳျခင္း (Decision Making)
(၇) ျပသာနာေျဖရွင္းျခင္း (Problem Solving)
(၈) ေခါင္းေဆာင္မ ွုေပးျခင္း (Leading) တို႕ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင္႕  ေပါ႕ဒ္ကိုလ္ (P2ORD2CO2L)လို႕  အတိုေကာက္ မွတ္လို႕ရပါတယ္။
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ေရးဆြဲျခင္း (Planning) ဆိုတာကေတာ႕ စီမံခန္႕ခြဲသူ တစ္ေယာက္ ေဆာင္ရြက္ရတဲ႕ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းတိုင္း (အစိုးရဌာန၊  ပုဂၢလိကလုပ္ငန္း) သာမက  မိသားစုေတြမွာလည္း လိုအပ္တဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။
All change is not progress, all movement is not forward.
“ အေျပာင္း အလဲျဖစ္တိုင္း၊ တိုးတက္တာ မဟုတ္သလို လွုပ္ရွားမွုေတြ အားလံုးဟာလည္း ေရွ႕ကို ေရာက္တာ မဟုတ္ပါဘူး”
အလုပ္ေတြကေတာ႕ ပင္ပင္ပန္းပန္း ၾကိုးစားျပီး လုပ္တယ္။  ဒါေပမဲ႕ အခ်ိန္ကုန္၊ ေငြကုန္ ၊လူပင္ပန္းျပီး ဘာမွ ျဖစ္မလာဘူး ဆိုရင္ ကိုယ္လုပ္လိုက္တဲ႕  အလုပ္အတြက္ နဂိုကထဲက  ၾကိုတင္ မစီစဥ္ထားခဲ႕လို႕  ျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားပါတယ္။
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္း (Planning)သည္  ၾကိဳတင္ခန္႕မွန္းျခင္း (Fore casting)နဲ႕  ဆက္စပ္ေနပါတယ္။  ၾကိဳတင္ခန္႕မွန္းျခင္း (Fore casting) ဆိုတာ အနာဂါတ္ကို  ၾကိဳတင္ ရွုျမင္ျခင္းပါ။ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္း (Planning)ဆိုတာ ၾကိဳတင္ ခန္႕မွန္းျခင္း အေပၚ အေျခခံျပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ Decision Making  ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ယံုၾကည္ ကိုးစားေလာက္တဲ႕  ခန္႕မွန္းျခင္း မရွိဘဲ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္း   မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။
ပညာရွင္ အခ်ိဳ႕ေတာ႕ လုပ္ငန္းအစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္းဆိုတာ “ကိုယ္ေရာက္ေနတဲ႕ ေနရာနဲ႕ ေ၇ာက္ခ်င္တဲ႕ ေနရာအၾကား ကြာဟခ်က္ကို တံတား ခင္းေပးျခင္း ျဖစ္တယ္” လို႕ဆိုပါတယ္။
လုပ္ငန္းတစ္ခု ေဆာင္ရြက္တဲ႕ ေနရာမွာ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲထားျခင္း (Planning)မရွိရင္ ၾကိဳတင္ ရည္မွန္းထားတဲ႕ လမ္းေၾကာင္းကို မေရာက္ဘဲ စက္ပ်က္ေနတဲ႕ လမ္းညႊန္ ကရိယာမပါလို႕  ေမ်ာခ်င္ရာ ေမ်ာသြားႏိုင္တဲ႕ သေဘာၤတစ္စင္းလို ျဖစ္ေနမွာပါလို႕လဲ ေျပာေလ႕ရွိပါတယ္။
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္းကို အဓိပၸါယ္ဖြင္႕ဆိုထားတာကေတာ႕-
Planning is defined as the activity by which managers analyse present conditions to determine ways of realizing a desirable future condition.
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္းဆိုတာ ပစၥဳပၸါန္ အေျခအေနကို စိစစ္ျပီး အနာဂါတ္မွာ သင္႕ေလ်ာ္ ေလ်ာက္ပတ္တဲ႕ အေျခအေနေတြကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖို႕ အတြက္  စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္တာ ကိုေခၚပါတယ္။
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲရာတြင္ ထည္႕သြင္း စဥ္းစားရမည္႕ အခ်က္မ်ား
(၁) အဖြဲ႕အစည္း၏ ရည္မွန္ခ်က္ကို ေဖာ္ထုတ္ သတ္မွတ္ျခင္း Objective
(၂) မူ၀ါဒမ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ျခင္း Policy
(၃) လုပ္နည္းမ်ားကို ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ျခင္း Method
(၄) နည္းစဥ္မ်ားကို သတ္မွတ္ျခင္း Procedure
ရည္မွန္းခ်က္ Objective
“ရည္မွန္းခ်က္ ဆိုသည္မွာ စီမံခန္႕ခြဲ၇ာတြင္ နယ္ပယ္ ျပတ္သားေစ၍ ဦးတည္ရာ ညႊန္ျပသည္႕ ပန္းတိုင္ ျဖစ္ေပသည္”
ရည္မွန္းခ်က္ ခ်မွတ္ရာတြင္ အဖြဲ႕အစည္းၾကီး၏ အဆင္႕ျမင္႕ စီမံခန္႕ခဲြမွု အဆင္႕မွာ ေယဘူယ်က်တဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကို ခ်မွတ္ျပီး ေအာက္ေျခ အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ တိက်တဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကို ခ်မွတ္ရပါမယ္။ ေအာက္ေျခ အဖြဲ႕အစည္းေတြျဖစ္တဲ႕ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ  စီမံခန္႕ခဲြမွုအဆင္႕ Operation Management အတြက္ ရည္မွန္းခ်က္ ခ်မွတ္တဲ႕  အခါ မိမိအဖြဲ႕ အစည္းရဲ႕ ေနရာေဒသ၊ အခ်ိန္ကာလ အေျခေနတို႕ ေပၚမူတည္ျပီး  ခ်မွတ္မွသာ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္တဲ႕အခါ အဆင္ေျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲ အဆင္႕ျမင္႕ စီမံခန္႕ခဲြမွု အဆင္႕က စျပီး ေအာက္ဆံုးအထိ  အဆင္႕တိုင္းကို ရည္မွန္းခ်က္နဲ႕ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္႕  အလုပ္ေတြကို တေျပးညီ ခ်မွတ္ လိုက္နာ  ေဆာင္ရြက္ေစရန္ အခက္အခဲေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ရည္မွန္းခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳး
ရည္မွန္းခ်က္ေတြကေတာ႕-
(၁)ကာလရွည္ရည္မွန္းခ်က္
(၂)ကာလတိုရည္မွန္းခ်က္
(၃)အဓိကရည္မွန္းခ်က္
(၄)အရန္ရည္မွန္းခ်က္ တုိ႕ျဖစ္ပါတယ္။ ကာလတို၊ ကာလရွည္ဆိုတဲ႕ ကာလအပိုင္းအျခားကေတာ႕ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံနဲ႕တစ္ႏိုင္ငံ ကြဲျပားႏိုင္ပါတယ္။  တစ္ခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံက (၁၀)ႏွစ္ေက်ာ္ရင္ ကာလရွည္လို႕ သတ္မွတ္ျပီး တစ္ခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံကေတာ႕ အႏွစ္(၂၀)မွ ကာလရွည္လို႕ သတ္မွတ္တာလည္းရွိပါတယ္။
“လုပ္ငန္းအစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္း(Planning)”
ရည္မွန္းခ်က္ အဂၤါရပ္မ်ား
၁။ ျပည္႕စံု၍ရွင္းလင္းျခင္း
အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကို ျပည္႕စံုရွင္းလင္းစြာ ေ၇းသားေဖာ္ျပျပီး သက္ဆိုင္သည္႕ ၀န္ထမ္းအားလံုးကို အသိေပးရပါမယ္။
၂။ တည္ျငိမ္ျခင္း
ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ခဏခဏ မေျပာင္းလဲသင္႕လို႕ဆိုပါတယ္။
လူပုဂိၢဳလ္ တစ္ေယာက္ဟာ သူ႕ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကိုိ သူၾကိဳက္သလို ခဏခဏ ေျပာင္းရင္ လို္က္နာႏိုင္ျပိး လူအမ်ားပါ၀င္တဲ႕ အဖြဲ႕အစည္း ဆိုင္ရာ ရည္မွန္းခ်က္ ကိုေတာ႕ ခဏခဏ မေျပာင္းလဲသင္႕ပါဘူး။ စီမံခန္႕ခြဲသူရဲ႕ ဆႏၵေျပာင္းလဲတာနဲ႕ တစ္ျပိဳင္းတည္း အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕  ရည္မွန္းခ်က္ကို ခ်က္ျခင္း ေျပာင္းလဲရင္ အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ စနစ္တက် ျပင္ဆင္မႈ ရွိမလားလို႕ အခက္အခဲ ဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
ရံုးခ်ဳပ္နဲ႕တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာရွိတဲ႕ ဌာန အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေ၀းကြာလြန္းတာေၾကာင္႕ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုလံုး အေနနဲ႕ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္ ေျပာင္းတိုင္း လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို တစ္ခ်ိန္တညး္မွာ ေျပာင္းလဲဖို႕ မလြယ္ကူပါဘူး။ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ခဏခဏေျပာင္းရင္ အဖြဲ႕အစညး္ေတြ ဗရမ္းဗတာ ျဖစ္တတ္ရံုမက ၀န္ထမ္းေတြလညး ္စိတ္ဓာတ္ က်ဆင္းလာျပီး စီမံခန္႕ခြဲသူေတြ အေပၚ ယံုၾကည္မႈ ေလ်ာ႕နည္း လာပါတယ္။
ဒါေပမဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကို လံုး၀ မေျပာင္းလဲရဘူးလို႕ မဆိုလိုပါဘူး။ ရည္မွန္းခ်က္ ခ်မွတ္ျခင္းဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအခ်က္ႏွင္႕ အေျခအေနေတြဟာ  အျမဲတည္တံ႕ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အေျခအေန ေျပာငး္လဲသည္႕ အားေလ်ာ္စြာ ရည္မွန္းခ်က္ကိုလညး္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ေျပာင္းလဲရပါမယ္။ ျပင္ရပါမယ္။ ေျပာင္းလဲဖို႕ လိုရင္လည္း ေျပာင္းလဲမယ္႕ အေၾကာင္းကို သက္ဆိုင္သူေတြကို ၾကိဳတင္ အသိေပး ထားသင္႕ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ ေျပာင္းလဲရင္ မၾကာခဏ ေျပာင္းလဲဖို႕ မလြယ္ကူေပမဲ႕ လိုအပ္လို႕ ေျပာင္းလဲတဲ႕အခါ လုပ္ငန္းတည္တည္ ျငိမ္ျငိမ္နဲ႕ အက်ိဳးရွိေအာင္ ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။
၃။ရည္မွန္းခ်က္သည္ တည္ဆဲဥပေဒႏွင္႕ မဆန္႕က်င္ဘဲ လူ႕က်င္႕၀တၱရားႏွင္႕ကိုက္ညီျခင္း
ဥပေဒက မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ျခင္းကို တားျမစ္ ထားပါလ်က္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ရန္ ရည္မွန္းခ်က္ခ်ရင္ ဥပေဒကို ဆန္႕က်င္ရာ ေရာက္ပါမယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ သေဘာတူညီျပီးသား ကုန္စည္ အရည္အေသြးကို မထုတ္ လုပ္ေပးဘဲ ညံံ႕ဖ်င္းတဲ႕ အရည္အေသြး ရွိတဲ႕ကုန္စည္ကို ထုတ္လုပ္ေပး ရင္လညး္ ဥပေဒနဲ႕ ဆန္႕က်င္သည္သာမက လူ႕က်င္႕၀တၱရား ခ်ိဳးေဖာက္ရာလည္း ေရာက္ပါတယ္။
မူ၀ါဒPolicy
မူ၀ါဒ ဆိုတာကေတာ႕ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္တဲ႕ေနရာမွာ  ခ်မွတ္လိုက္နာတဲ႕ ေယဘူယ် လမ္းညႊန္ျဖစ္ပါတယ္။
မူ၀ါဒအမ်ိဳးမ်ိဳး
၁။ အဓိကမူ၀ါဒMain Policy
အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုလံုး အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။ အဆင္႕ျမင္႕ စီမံခန္႕ခြဲသူ Top Managerေတြ ခ်မွတ္ အသံုးျပဳပါတယ္။
၂။ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာမူ၀ါဒ Functional Policy
ဥပမာ-ကုန္ထုတ္မူ၀ါဒ၊ ကုန္ေရာင္းမူ၀ါဒ
-ဘ႑ာေရးမူ၀ါဒ၊ ၀န္ထမ္းေရးရာမူ၀ါဒ
၃။ အေထြေထြမူ၀ါဒ General Policy
အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ဌာနအားလံုးႏွင္႕သက္ဆိုင္ပါတယ္။
၄။ ဌာနဆိုင္ရာမူ၀ါဒ Departmental Policy
ဌာနခဲြတစ္ခုနဲ႕သာ သက္ဆိုင္ပါတယ္။
မူ၀ါဒရဲ႕ အဂၤါရပ္မ်ား
မူ၀ါဒရဲ႕ အဂၤါရပ္ေတြကေတာ႕-
(၁) ရွင္းလင္းျပတ္သားျပည္႕စံုျခင္း
(၂) က်ယ္ျပန္႕ျခင္း
(၃) တရားမွ်တ၍ လူ႕က်င္႕၀တ္ႏွင္႕ သင္႕ေလ်ာ္ကာလိုက္နာ က်င္႕ေဆာင္ေစႏိုင္ျခင္း
(၄) တာ၀န္ခံေတြက အျခားသူေတြကို အလုပ္ခြဲေ၀ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင္႕ေပးျခင္း
(၅) ဥပေဒႏွင္႕မဆန္႕က်င္ျခင္း
မူ၀ါဒေတြကို ေရးသား မွတ္တမ္းတင္ မထားရင္ သူနဲ႕ပက္သက္တဲ႕ ဒြိဟ သံသယေတြ ေပၚေပါက္ျခင္း၊ ဆိုလိုခ်က္ကို အျငင္းပြားျခင္းနဲ႕  တျခား ျပသာနာေတြ ေပၚေပါက္ ရွုပ္ေထြးျခင္း ျဖစ္ႏိုင္လို႕ မူ၀ါဒကို ေရးသား မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္းဟာ အသင္႕ေတာ္ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။
လုပ္နည္း (Method)
လုပ္နည္း ဆိုတာကေတာ႕ လုပ္ငန္းတစ္ခုကို  လုပ္ကိုင္တဲ႕ ေနရာမွာ  ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ေရာက္ရွိဖို႕ အသံုးျပဳတဲ႕ အင္အားစုေတြ ၊  ကုန္က်ခြင္႕ရွိတဲ႕ ေငြေၾကး၊ အခ်ိန္နဲ႕ လုပ္အား စသည္တို႕ေပၚ မွီျပီး အလုပ္လုပ္နည္းကို သတ္မွတ္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။  လုပ္ေဆာင္ခ်က္ အားလံုးအတြက္ လုပ္နည္းရွိဖို႕ လိုပါတယ္။
လုပ္နည္းကို ေယဘူယ်အားျဖင္႕၂မ်ိဳးခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။
(၁) စီမံခန္႕ခြဲမႈဆိုင္ရာ လုပ္နညး္ Managerial Method
P2ORD2CO2L ျဖစ္ပါတယ္။
(၂) အတတ္ပညာ ပိုင္းဆိုင္ရာလုပ္နည္း Technical Method  ပညာ ရပ္ ကြဲျပားျခားနားေနသည္ႏွင္႕အမွ် လုပ္နည္းမ်ား ကြဲျပားမွာျဖစ္ပါတယ္။
နည္းစဥ္ Procedure
နည္းစဥ္ဆိုတာ လုပ္ငန္းတစ္ခု လုပ္ကိုင္တဲ႕ ေနရာမွာ ဆက္ႏြယ္လ်က္ရွိတဲ႕ အလုပ္ေတြကို မည္သည္႕ အစီအစဥ္အရ ျပဳလုပ္ရမည္ ဟူေသာ အခ်က္ကို အခ်ိန္အားျဖင္႕ ျဖစ္ေစ၊ အစဥ္လိုက္ အားျဖင္႕ျဖစ္ေစ၊  သတ္မွတ္ေဖာ္ျပတဲ႕  ညႊန္ၾကားခ်က ျဖစ္ပါတယ္။
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲရာတြင္ သတိျပဳရမည္႕ အခ်က္မ်ား
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲရာတြင္ ေအာက္ပါ အခ်က္ေတြကို သတိျပဳရပါမယ္။
(က) ႏိုင္ငံေတာ္ မူ၀ါဒမ်ားႏွင္႕ကိုက္ညီျခင္း Identification
(ခ) အျခားေသာ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္မ်ားႏွင္႕ စပ္ဟပ္မႈရွိျခင္း Integration
(ဂ) ေရွ႕ေနာက္ညီညႊတ္မႈရွိျခင္း Consistency
စီမံမႈျပဳျခင္းဟာ ေမွ်ာ္လင္႕ခ်က္ Expectation၊ ၾကံရြယ္ခ်က္ intention တို႕နဲ႕ ကြာျခားမႈ ရွိပါတယ္။ ေမွ်ာ္လင္႕ခ်က္တို႕၊ၾကံရြယ္ခ်က္တို႕ဆိုတာ အလုပ္သေဘာ မပါပါဘူး။ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆဲြတာကေတာ႕ အလုပ္သေဘာ ပါပါတယ္။ တကယ္လုပ္ရင္ တကယ္ျဖစ္ႏိုင္တဲ႕Workability  လုပ္ငန္းစဥ္ေတြဘဲ ပါ၀င္ပါတယ္။ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ဖို႕ ညွိႏွိဳင္း ျပင္ဆင္မႈေတြ၊ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ၊ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုတာေတြက လုပ္ငန္း အစီအစဥ္  ေရးဆြဲျခင္းရဲ႕ ေလးနက္မႈကို ေဖာ္ျပပါတယ္။
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲျခင္းအေပၚ ၾသဇာ သက္ေရာက္ေသာ အခ်က္မ်ား
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲရာမွာ ေအာက္ပါ အေၾကာင္းအရာေတြေပၚ  မူတည္ျပီး ျခားနားတတ္ပါတယ္။
(က) လုပ္ငန္းရဲ႕ သေဘာသဘာ၀မ်ား
ဥပမာ- ေရခဲထုတ္လုပ္ငန္း နဲ႕မီးျခစ္ထုတ္တဲ႕ လုပ္ငန္းတို႕ရဲ႕ ထုတ္ကုန္ေတြ မတူတဲ႕အတြက္ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ေတြ ေရးဆြဲရာမွာ တူညီမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
(ခ) စီမံခန္႕ခြဲသူ၏ စိတ္ဆႏၵမ်ား
လုပ္ငန္း တစ္ခု ေဆာင္ရြက္ျဖစ္ရန္မွာ ထိပ္ပိုင္းအဆင္႕ စီမံခန္႕ခြဲသူမ်ား၏ ခြင္႕ျပဳခ်က္၊ ယင္းတို႕၏ သေဘာတူညီမႈနဲ႕  ေဆာင္ရြက္ရလို႕ စီမံခန္႕ခြဲသူေတြရဲ႕ စိတ္ဆႏၵ စိတ္၀င္စားမႈေပၚ မူတည္ျပီး လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲတာ ေကာင္းတယ္၊  မေကာင္းဘူးဆိုတာ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။
(ဂ) လုပ္ငန္း၏ အထူးသီးျခား ျပင္ပအေျခအေနမ်ား
လုပ္ငန္းအတြက္ လိုအပ္ေသာ ရာသီဥတု၊ ေရေျမသဘာ၀၊ ကုန္ၾကမ္း ရရွိေရးမွအစ စီးပြားေရးရာ အေျခေနတို႕က စီမံမႈရဲ႕ သီးျခားအသြင္ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ လုပ္ငန္း သဘာ၀ျခင္း တူတဲ႕တိုင္ေအာင္ အဲဒီအခ်က္ေပၚ မူတည္ျပီး လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲရာမွာ ကြဲျပားႏိုင္ပါတယ္။
(ဃ) လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲေသာ ပုဂိၢဳလ္မ်ား၏ အရည္အခ်င္း
လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ေရးဆြဲတဲ႕  ပုဂိၢဳလ္ရဲ႕  ပညာအရည္အခ်င္း  အေတြ႕အၾကံဳေပၚ မူတည္ျပီး ကြဲျပား ျခားနားႏိုင္ပါတယ္။
အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ႕တဲ႕ အခ်က္(၄)ခ်က္ေပၚ မူတည္ျပီး လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေ၇းဆြဲပံုေရးဆြဲနည္း ကြဲျပားႏိုင္မယ္႕ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေ၇းဆြဲတိုင္း  ပါ၀င္ရမယ္႕  အလုပ္အဆင္႕ေတြ ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒီ အလုပ္အဆင္႕ေတြအတြက္ သတင္း အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းရတဲ႕ အခါမွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ  ေမးခြန္းေတြနဲ႕ စုေဆာင္းရပါတယ္။
ေမးရမယ္႕ ေမးခြန္းေတြကေတာ႕-
- ဘာလုပ္ရန္လိုအပ္သနည္း  What
- ဘာေၾကာင္႕လုပ္ရမည္နည္း  Why
- ဘာမွာလုပ္မည္နည္း  Where
- ဘယ္အခ်ိန္တြင္ လုပ္မည္နည္း When
- ဘယ္သူ လုပ္မည္နည္း Who
- ဘယ္လို လုပ္မည္နည္း How စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

November 7, 2012

အခ်ိန္ စီမံခန္႕ခြဲမွဳ (Time Management)

သင့္ရဲ႕ဘ၀ကို ပိုေကာင္းေအာင္ေျပာင္းလဲဖို႕ ႀကိဳးစားရာမွာ အေရးႀကီးဆုံးစည္းမ်ဥ္းတစ္ခုကေတာ့ အခ်ိန္ကို စီမံခန္႕ခြဲတတ္ျခင္းပါပဲ။
လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အလုပ္အကိုင္ေတြ၊ ပုဂၢိဳလ္ေရးကိစၥေတြနဲ႕ စိတ္ဖိစီးေနၾကရပါတယ္။ ဒီအေျခအေနထဲကေန ဘယ္လုိ ထြက္ရမယ္ဆုိတာလည္း မသိၾကဘူး။ သူတို႕ေျပာင္းလဲႏုိင္တဲ့အရာ ဘာမွမရွိၾကဘူးလို႕ ထင္ေနၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိက ျပႆနာဟာ အခ်ိန္မေလာက္ငွျခင္းေၾကာင့္လို႕ စိတ္ပညာရွင္ေတြက ဆိုပါတယ္။

သင့္ကိုယ္သင္ ေျပာင္းလဲခ်င္စိတ္ ရွိရပါမယ္။ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ဖို႕ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းကေတာ့ သင့္ရဲ႕အခ်ိန္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ စီမံခန္႕ခြဲတတ္ျခင္းပါပဲ။

October 23, 2012

ေခါင္းေဆာင္မႈ နည္းနာ အပုိင္း (၁)

(၁)  Leadership is getting people to help you. When they are not obligated to do so.
     ေခါင္းေဆာင္မႈ ပညာဆုိတာ လူေတြကို အလုပ္သေဘာအရ ၀တၳရားအရ မလုပ္လို႔ မျဖစ္ဆိုတဲ့
     သေဘာမ်ိဳးမထားပဲနဲ႔ သူတို႔မွာ တာ၀န္မရိွတာေတာင္္ သင့္ကိုကူူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးတတ္ေအာင္
     သူတုိ႔ကို သင္စည္းရံုးႏုိင္စြမ္းရိွမႈကိုေခၚတာ။

(၂)  Have enough confidence in yourself to let the other fellow take some risk.
                           (Robert J.Buckley)
      သင့္လူေတြကို အလုပ္မွာ စြန္စားလုပ္ခြင့္ေပးလုိက္ဖုိ႔ သင့္မွာ လံုေလာက္တဲ့ ယံုၾကည္မႈမ်ိဳးရိွပါေစ။
                            (ေရာဘတ္ေဂွ်ဘာကေလ)

(၃)  Leaders get out in front and stay there by raising the standards by which
      they judge themselves and by which they are willing to be judged.(Fred Smith)
      ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ေရွ႔ကိုထြက္လာျပီး  မိမိကုိယ္ကို ဆန္းစစ္အကဲျဖတ္တတ္သလိုမိမိကို သူတပါးက ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ျခင္းကုိ လိုလုိလားလားခံယူတတ္ျခင္းျဖင့္သာ    သူတုိ႔ရဲ႔     အဆင့္အတန္းကို ပုိမုိျမင့္ေအာင္လုပ္ႏိုင္တာ။

(၄)  If you pay peanuts,expect to get monkeys.
      တစ္ကယ္လို႔ ခင္္ဗ်ားေျမပဲဘဲ ေပးရင္ေတာ့ ေမ်ာက္ေတြပဲလာလိမ့္မယ္ဗ်။ (မျဖစ္စေလာက္ေငြ တစ္ပဲေျခာက္ျပားပဲ ေပးရင္ေတာ့ တန္ရာတန္ေၾကးပဲ  ေမွ်ာ္လင့္ထားပါ)

ေခါင္းေဆာင္မႈ က်င္႔စဥ္ (၂)




•ျဖစ္နုိင္တာေတြနဲ႔ စတင္ပါ။

•ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္ရဲ႕ အရည္အခ်င္း ဆိုတာ ေအာင္ပြဲပဲ။

•အခ်ိန္ မည္မွ်ၾကာေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ႔ျခင္းသည္ အဓိကမဟုတ္။ ေအာင္ျမင္မႈကို ဖမ္းဆုပ္နုိင္မႈ သည္သာ အဓိက ျဖစ္သည္။ အခ်ိန္ ၾကာၾကာတိုက္ရင္ ဓားတုံးတယ္။ ဓားထက္တုန္းမွာ အခ်ိန္မဆြဲပါနဲ႔။


•ဆုေပး၊ ဒဏ္ေပး စနစ္ ဆိုတာ ေနရာ ဌာနတိုင္း၊ အဖြဲ႔အစည္း တိုင္းမွာ ရွိသင္႔တဲ႔ စနစ္တစ္ခု။

စီမံခန္႕ခြဲမွုနွင္႕စာရင္းပညာရပ္၀န္း


ေခါင္းေဆာင္မႈအားလံုးသည္ အဖြဲ႕အစည္း၏ ထိပ္ဆံုးမွ ၿဖစ္ေပၚလာၿခင္း မဟုတ္၊ အလယ္မွေပၚေပါက္လာၿခင္းသာၿဖစ္သည္၊။ထံုးစံအတိုင္းဆိုပါက အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၌ ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္သာရွိသည္။ အကယ္၍ သင္သည္ အဆိုပါေခါင္းေဆာင္မဟုတ္ခဲ့ပါက ၊ သင္ဘာလုပ္မည္နည္း။သင္က ထိေရာက္စြာ ဦးေဆာင္မႈေပးနိုင္ရန္ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္တစ္ေယာက္ ၿဖစ္ေနဖို႕ မလိုအပ္ပါ။ အကယ္၍ သင္က ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းတစ္ေယာက္၏ အရည္အခ်င္းနွင္႕ မၿပည္႕၀သူ တစ္ဦးထံ အစီရင္ခံတင္ၿပေနရသည္႕တိုင္ေအာင္ သင္၏ေခါင္းေဆာင္မႈကို ထိေရာက္မႈရွိလာေအာင္ ေလ႕လာသင္ယူ၍ ရနိုင္ပါသည္။ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ မွာသင္သည္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၏ မည္သည္႕ေနရာ၌ ေရာက္ရွိေနေစကာမူ မိမိကုိယ္ကို ထက္ေအာက္၀ဲယာတို႕ကို ေခါင္းေဆာင္မႈေပးနိုင္ေသာ “စက္၀န္းၿပည္႕” ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ ၿဖစ္လာေစၿခင္းၿဖင္႕ သင္၏ ၾသဇာသက္ေရာက္ေစမႈကို ပိုမိုတိုးတက္က်ယ္ၿပန္႕လာေစမည္ၿဖစ္သည္။ သင္က မိမိ၏ အထက္လူၾကီးကိုေခါင္းေဆာင္နိုင္ေအာင္ မိမိနွင္႕အဆင္႕အတန္းတူသူမ်ားကို ေခါင္းေဆာင္နိုင္ေအာင္နွင္႕  မိမိ၏ လက္ေအာက္ ငယ္သားမ်ားကို ေခါင္းေဆာင္နိုင္ေအာင္ ေလ႕လာသင္ယူ၍ ရနိုင္ပါသည္။

good luck

Ads 468x60px

r
ခြန္မို႔ေလာင္း မွၾကိဳဆိုပ္၏

Featured Posts